Έχετε μόλις παραλάβει τα ολοκαίνουργια, ενεργειακά σας κουφώματα. Τα προφίλ είναι στιβαρά, τα τζάμια εντυπωσιακά και τα πιστοποιητικά τους υπόσχονται κορυφαία θερμομόνωση. Το συνεργείο ξεκινάει την τοποθέτηση: βιδώνει την κάσα, γεμίζει τον αρμό με απλό, κίτρινο αφρό πολυουρεθάνης, τραβάει μια γραμμή σιλικόνης μέσα-έξω για να «σφραγίσει» και σας παραδίδει το έργο.
Στην Ελλάδα, το 90% των εγκαταστάσεων γίνεται ακόμα με αυτόν τον τρόπο. Στην κεντρική και βόρεια Ευρώπη, όμως, αυτή η πρακτική θεωρείται πλέον παράνομη και ακατάλληλη για σύγχρονα κτίρια. Ο λόγος; Όσο τέλειο κι αν είναι το κούφωμά σας, αν ο αρμός γύρω του δεν μονωθεί σωστά, η υγρασία θα βρει τον δρόμο της, ο αφρός θα σαπίσει, η σιλικόνη θα ξεραθεί και η μούχλα θα κάνει την εμφάνισή της. Η λύση σε αυτό το πρόβλημα είναι το απόλυτο «ευαγγέλιο» των σύγχρονων εγκαταστατών: Η Τοποθέτηση κατά RAL.
Το RAL δεν είναι μάρκα υλικών ούτε κάποια συγκεκριμένη εταιρεία. Είναι τα αρχικά του Γερμανικού Ινστιτούτου Διασφάλισης Ποιότητας (RAL Deutsches Institut für Gütesicherung und Kennzeichnung). Στον χώρο των κουφωμάτων, η «Τοποθέτηση κατά RAL» περιγράφει έναν αυστηρό, πιστοποιημένο οδηγό εγκατάστασης που βασίζεται σε έναν και μόνο χρυσό κανόνα της φυσικής των κτιρίων:
«Πιο στεγανά μέσα, πιο ανοιχτά (διαπνέοντα) έξω.» Αυτό σημαίνει ότι ο αρμός πρέπει να εμποδίζει την υγρασία του σπιτιού να μπει μέσα του, αλλά ταυτόχρονα, αν τυχόν εγκλωβιστεί κάποια υγρασία, πρέπει να μπορεί να «αναπνεύσει» και να δραπετεύσει προς το εξωτερικό περιβάλλον, χωρίς να αφήνει το νερό της βροχής να περάσει. Η απλή σιλικόνη δεν μπορεί να κάνει αυτό (σφραγίζει τυφλά και τις δύο πλευρές). Η μέθοδος RAL το πετυχαίνει χρησιμοποιώντας 3 διακριτά Επίπεδα Στεγάνωσης.
Η τοποθέτηση RAL δεν είναι απλός ισχυρισμός ενός κατασκευαστή. Είναι ένα τεκμηριωμένο, πιστοποιημένο πρότυπο που βασίζεται σε δοκιμές πίεσης αέρα (Blower Door Test), θερμογραφικούς ελέγχους και μετρήσεις συμπύκνωσης. Ένα κτίριο που δεν ακολουθεί τη μέθοδο RAL δεν μπορεί να πιστοποιηθεί ως Passive House (Παθητικό Κτίριο), καθώς ο αρμός θα παρουσιάζει διαρροές αέρα που εκμηδενίζουν τον παράγοντα αεροστεγανότητας.
Αν και η Ελλάδα δεν έχει (ακόμα) νομοθεσία που επιβάλλει υποχρεωτικά τη μέθοδο RAL, ο Κανονισμός Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων (ΚΕΝΑΚ) απαιτεί ολοένα αυστηρότερα κριτήρια θερμομόνωσης και αεροστεγανότητας. Σε λίγα χρόνια, η τοποθέτηση RAL θα γίνει ουσιαστικά μονόδρομος για κάθε νέα κατασκευή ή ανακαίνιση που θέλει να πληροί τα ευρωπαϊκά standards ενεργειακής αποδοτικότητας.
Αυτό είναι το πρώτο και πιο κρίσιμο επίπεδο: η πλευρά του αρμού που «βλέπει» μέσα στο σαλόνι σας. Εδώ ο στόχος είναι ξεκάθαρος - να μην περάσει κανένας υδρατμός από το δωμάτιο μέσα στον τοίχο. Γιατί αν περάσει, θα φτάσει στον «κρύο πυρήνα» του τοίχου, θα υγροποιηθεί (συμπύκνωση στο σημείο δρόσου) και θα γίνει μούχλα μέσα στον αρμό, εκεί ακριβώς που κανείς δεν βλέπει.
Χρησιμοποιούνται ειδικές ελαστικές μεμβράνες EPDM ή αλουμινίου, ακρυλικές μαστίχες ή ταινίες που λειτουργούν ως ατμοφράκτες (Vapor Barriers). Αυτά τα υλικά σφραγίζουν αεροστεγώς την ένωση μεταξύ της κάσας και του εσωτερικού σοβά, δημιουργώντας ένα αδιαπέραστο φράγμα στους υδρατμούς. Η φαρδιά μεμβράνη (7-15 εκ.) γεφυρώνει μόνιμα αλουμίνιο και τοίχο, ακόμα και αν εμφανιστούν μικρο-ρωγμές από σεισμούς ή θερμικές κινήσεις.
Το κλασικό «κορδόνι» σιλικόνης που τραβάνε οι μάστορες στο εσωτερικό δεν αποτελεί αξιόπιστο ατμοφράκτη. Μετά από 5-6 χρόνια κάτω από τον ελληνικό ήλιο και τις θερμικές κινήσεις, η σιλικόνη σκληραίνει, αποκολλάται από τον σοβά και ανοίγει μικροσκοπικές χαραμάδες. Η μεμβράνη, αντίθετα, είναι φαρδιά, ελαστική και σοβατίζεται - δεν εξαρτάται από μια λεπτή γραμμή κόλλησης αλλά από μια ολόκληρη επιφάνεια πρόσφυσης.
Είναι το κυρίως κενό (το βάθος του αρμού) ανάμεσα στο αλουμίνιο και το τούβλο. Εδώ ο στόχος είναι διπλός: να διατηρηθεί η θερμοκρασία (χωρίς ρεύματα κρύου αέρα) και να μπλοκαριστεί ο θόρυβος του δρόμου. Σε αυτή τη ζώνη απαγορεύεται ρητά ο κοινός, σκληρός αφρός πολυουρεθάνης (ο φθηνός κίτρινος), ο οποίος σπάει μετά από τον πρώτο κύκλο θερμικών συστολοδιαστολών.
Χρησιμοποιούνται ελαστικοί αφροί πολυουρεθάνης κλειστής κυψέλης (Flex PU Foams) που μπορούν να συμπιεστούν και να επαναφερθούν στην αρχική τους μορφή χωρίς να ρηγματωθούν - ακόμα και μετά από δεκαετίες λειτουργίας. Η ηχομείωσή τους αγγίζει τα 60 dB και η θερμική τους αγωγιμότητα παραμένει σταθερά κάτω από 0,035 W/(m·K). Η κόστος τους είναι περίπου 10-12 € η φιάλη (αντί 4-5 € του απλού αφρού).
Εναλλακτικά, χρησιμοποιούνται αυτοδιογκούμενες ταινίες πολυουρεθάνης (Compriband) που γεμίζουν πλήρως το κενό, διατηρώντας το στεγνό και μονωμένο. Η ταινία κολλάει πάνω στην κάσα πριν μπει το παράθυρο στον τοίχο και φουσκώνει μόνη της σε μερικές ώρες, αγκαλιάζοντας ερμητικά τον τοίχο. Οι ταινίες multifunctional «3-σε-1» αντικαθιστούν ταυτόχρονα και τον αφρό και τη μεμβράνη.
Είναι η πλευρά που «βλέπει» στο μπαλκόνι ή τον δρόμο. Εδώ ο αρμός δέχεται ανελέητο χτύπημα από βροχή, αέρα και UV ακτινοβολία. Ο στόχος είναι διπλός: να μην μπει η βροχή μέσα, αλλά να μπορεί να βγει (να εξατμιστεί) η όποια υγρασία έχει εγκλωβιστεί στον τοίχο. Ακριβώς εδώ φαίνεται η τεράστια υπεροχή της μεθόδου RAL απέναντι στη σιλικόνη.
Αποφεύγουμε την απλή σιλικόνη! Χρησιμοποιούνται ατμοπερατές (διαπνέουσες) μεμβράνες ή ειδικές αυτοδιογκούμενες ταινίες εξωτερικής χρήσης. Λειτουργούν ακριβώς όπως τα αδιάβροχα/ διαπνέοντα μπουφάν (Gore-Tex) που φοράμε τον χειμώνα: κρατούν τη βροχή απ' έξω, αλλά αφήνουν τον τοίχο να «ιδρώσει» προς τα έξω. Αντέχουν σε πίεση νερού πάνω από 600 Pa (ισοδυναμεί με καταρρακτώδη βροχή σε ταχύτητα τυφώνα).
Αν σφραγίσετε τον τοίχο «τυφλά» και από τις δύο πλευρές με τα ίδια αδιαπέραστα υλικά (π.χ. απλή σιλικόνη παντού), η υγρασία θα παγιδευτεί στη μέση. Μέσα σε 2-3 χειμώνες, ο σοβάς θα σαπίσει, ο αφρός θα μουχλιάσει μαύρος και η μπογιά θα φουσκώσει γύρω από το παράθυρο. Η αντικατάσταση απαιτεί αφαίρεση κουφώματος, καθαρισμό, νέα μόνωση και ξαναβάψιμο - μια δαπάνη 400-600 €/παράθυρο που ξεπερνά κατά πολύ τα 15-25 € που κοστίζουν τα κατάλληλα υλικά RAL.
Η μέθοδος RAL εγγυάται ότι ο αρμός θα παραμείνει στεγνός εσωτερικά. Είναι η μοναδική απόλυτη λύση ενάντια στους μαύρους λεκέδες γύρω από την κάσα. Χωρίς εσωτερικό ατμοφράκτη, η υγρασία δεν μπορεί να εγκλωβιστεί μέσα στον αρμό - άρα δεν υπάρχει «τροφή» για τη μούχλα. Αυτό αποτρέπει τόσο τις κατασκευαστικές ζημιές (σάπισμα σοβά) όσο και τα αναπνευστικά προβλήματα υγείας από τα σπόρια του μύκητα.
Το σπίτι σφραγίζει 100%. Η τοποθέτηση RAL είναι προαπαιτούμενο για να περάσει ένα κτίριο το Blower Door Test και να πιστοποιηθεί ως Passive House. Χωρίς αυτόν τον βαθμό αεροστεγανότητας, τα ρεύματα κρύου αέρα εξουδετερώνουν τη θερμομόνωση του κουφώματος, αυξάνοντας τους λογαριασμούς θέρμανσης κατά 15-25% σε σύγκριση με ένα σωστά στεγανοποιημένο κτίριο.
Ενώ η απλή σιλικόνη και ο κοινός αφρός πολυμερίζονται (ξεραίνονται και τρίβονται) μετά από 5-6 χρόνια κάτω από τον ελληνικό ήλιο, τα υλικά RAL είναι σχεδιασμένα να ακολουθούν τις διαστολές του κτιρίου, διατηρώντας την ελαστικότητα και τη στεγάνωσή τους για δεκαετίες. Ένας αρμός RAL έχει σχεδιαστική διάρκεια ζωής 25-30+ χρόνια - όσο και το ίδιο το κούφωμα.
Το καλύτερο κούφωμα του κόσμου ακυρώνεται από μια κακή τοποθέτηση. Η μέθοδος RAL δεν είναι μια «περιττή πολυτέλεια», αλλά ο μόνος επιστημονικά τεκμηριωμένος τρόπος για να ενσωματωθεί ένα σύγχρονο παράθυρο στο κέλυφος του κτιρίου σας. Μπορεί η αγορά των εξειδικευμένων μεμβρανών, ταινιών και ελαστικών αφρών να αυξήσει ελαφρώς το κόστος τοποθέτησης ανά παράθυρο (περίπου 15-30 € ανά κούφωμα), αλλά τα οφέλη είναι αδιαπραγμάτευτα: μηδέν μούχλα, μηδέν ρεύματα, μηδέν σκισίματα αρμών για δεκαετίες. Την επόμενη φορά που θα πάρετε προσφορές για τα νέα σας αλουμίνια, η πρώτη σας ερώτηση πρέπει να είναι: «Το συνεργείο σας εφαρμόζει πιστοποιημένη τοποθέτηση κατά RAL;» Αν η απάντηση είναι «αφρό και σιλικόνη», ήρθε η ώρα να ψάξετε αλλού.
Επιστροφή στην κατηγορία.
Μετάβαση στην κατηγορίαΕπιστροφή στον κεντρικό οδηγό.
Μετάβαση στον οδηγό
