Αν υπάρχει μια δουλειά του σπιτιού που σχεδόν όλοι απεχθάνονται, αυτή είναι το καθάρισμα των τζαμιών. Τι γίνεται όμως όταν έχετε μια εντυπωσιακή γυάλινη οροφή στο αίθριό σας, έναν φεγγίτη στέγης στα 4 μέτρα ύψος, ή μια τεράστια, σταθερή τζαμαρία που δεν ανοίγει; Ποιος θα σκαρφαλώσει εκεί πάνω με το σφουγγάρι κάθε φορά που βρέχει λασποβροχή ή περνάει ένα σμήνος πουλιών;
Για να λύσει αυτόν τον πρακτικό εφιάλτη, η βιομηχανία υαλοπινάκων παρουσίασε μια τεχνολογία που ακούγεται σαν επιστημονική φαντασία (ή σαν τέχνασμα του μάρκετινγκ): τα Αυτοκαθαριζόμενα Τζάμια (Self-cleaning glass).
Όταν ο καταναλωτής ακούει «αυτοκαθαριζόμενο», φαντάζεται ένα τζάμι που δεν θα χρειαστεί να το αγγίξει ποτέ ξανά στη ζωή του. Είναι όμως αυτή η αλήθεια ή πρόκειται για έναν μεγάλο μύθο; Ας μιλήσουμε με ειλικρίνεια και ας δούμε την εντυπωσιακή χημεία που κρύβεται πάνω στην επιφάνειά τους.
Τα αυτοκαθαριζόμενα τζάμια (όπως το διάσημο Pilkington Activ ή το Bioclean της Saint-Gobain) δεν έχουν κάποιο ενσωματωμένο υαλοκαθαριστήρα! Η μαγεία βρίσκεται σε μια εξαιρετικά λεπτή, μόνιμη και διάφανη επίστρωση από Διοξείδιο του Τιτανίου, η οποία «ψήνεται» πάνω στο εξωτερικό τζάμι κατά την κατασκευή του. Αυτή η επίστρωση λειτουργεί σε δύο φάσεις, εκμεταλλευόμενη τις δυνάμεις της ίδιας της φύσης (τον ήλιο και τη βροχή).
Όταν η υπεριώδης ακτινοβολία (UV) του ήλιου χτυπάει την επίστρωση, ενεργοποιεί μια χημική αντίδραση (φωτοκατάλυση). Αυτή η αντίδραση αρχίζει να διασπά και να αποσυνθέτει τους οργανικούς ρύπους που έχουν κολλήσει στο τζάμι, όπως τις κουτσουλιές των πουλιών, τη γύρη από τα δέντρα και το ρετσίνι. Πρακτικά, ο ήλιος «μαλακώνει» και λιώνει τη βρωμιά.
Εδώ βρίσκεται η μεγάλη διαφορά. Το κοινό τζάμι είναι υδροφοβικό - όταν βρέχει, το νερό σχηματίζει σταγόνες που αφήνουν στίγματα. Το αυτοκαθαριζόμενο τζάμι όμως είναι Υδρόφιλο: το νερό δεν σχηματίζει σταγόνες αλλά «απλώνεται» ομοιόμορφα σε ένα ενιαίο φιλμ (σεντόνι) νερού. Αυτό γλιστράει προς τα κάτω, παρασύροντας μαζί του τη βρωμιά, αφήνοντας το τζάμι πεντακάθαρο, χωρίς στίγματα!
Λειτουργούν λοιπόν; Ναι, λειτουργούν εξαιρετικά, αλλά δεν κάνουν θαύματα. Για να μην νιώσετε ότι εξαπατηθήκατε, πρέπει να γνωρίζετε τους εξής περιορισμούς.
Η τεχνολογία απαιτεί τη φύση για να δουλέψει. Αν το τζάμι βρίσκεται κάτω από ένα βαθύ, σκιερό υπόστεγο όπου δεν το βλέπει ποτέ ο ήλιος και δεν το χτυπάει η βροχή, ο μηχανισμός δεν θα ενεργοποιηθεί. Το καλοκαίρι στην Ελλάδα, που δεν βρέχει για μήνες, ίσως χρειαστεί να ρίξετε εσείς λίγο νερό με το λάστιχο του κήπου.
Το τζάμι διασπά τη γύρη και τις κουτσουλιές. Δεν μπορεί όμως να διασπάσει ανόργανα υλικά, όπως άμμο, σκόνη τσιμέντου από γειτονική οικοδομή, ή σταγόνες μπογιάς.
Αν ένα πουλί λερώσει το τζάμι, δεν θα εξαφανιστεί η βρωμιά σε 5 λεπτά. Η φωτοκατάλυση θέλει κάποιες μέρες έκθεσης στον ήλιο για να διασπάσει πλήρως τον λεκέ, πριν έρθει η βροχή να τον ξεπλύνει.
Αν αποφασίσετε να τα καθαρίσετε με το χέρι, απαγορεύεται αυστηρά η χρήση ξυραφιών, σκληρών σφουγγαριών ή χημικών διαλυτών, καθώς θα καταστρέψουν τη λεπτή επίστρωση τιτανίου. Λίγο ζεστό νερό και ένα μαλακό πανί αρκούν.
Η απάντηση εξαρτάται από το πού θα τα τοποθετήσετε.
Για τα συρόμενα παράθυρα του σαλονιού σας που βγαίνουν στη βεράντα, τα οποία μπορείτε να καθαρίσετε πανεύκολα μόνοι σας σε λίγα λεπτά.
Για γυάλινες οροφές, χειμερινούς κήπους (sunrooms), φεγγίτες (skylights), τζάμια σε μεγάλα ύψη (π.χ. κλιμακοστάσια) και γυάλινα στέγαστρα. Σε αυτά τα σημεία, ο καθαρισμός είναι είτε επικίνδυνος είτε απαιτεί την πρόσληψη εξειδικευμένου συνεργείου (που κοστίζει ακριβά). Εκεί, το αυτοκαθαριζόμενο τζάμι κάνει απόσβεση των χρημάτων του αμέσως.
Τα αυτοκαθαριζόμενα τζάμια δεν είναι ένας «μύθος», αλλά ούτε και μια μαγική ασπίδα που απωθεί τα πάντα. Είναι μια λαμπρή τεχνολογία χαμηλής συντήρησης (low-maintenance) που μειώνει δραματικά την ανάγκη για χειροκίνητο καθαρισμό, κρατώντας τις δυσπρόσιτες γυάλινες επιφάνειες διαυγείς με τη βοήθεια της φύσης.
Επιστροφή στην κατηγορία.
Μετάβαση στην κατηγορίαΕπιστροφή στον κεντρικό οδηγό.
Μετάβαση στον οδηγό
