Αν κοιτάξετε τον συντελεστή U-Value ενός παλιού, πέτρινου αρχοντικού με τοίχους πάχους 60 εκατοστών, θα διαπιστώσετε κάτι σοκαριστικό: θερμικά, είναι ένα «σουρωτήρι». Η πέτρα είναι εξαιρετικός αγωγός της θερμότητας και δεν προσφέρει σχεδόν καμία θερμική αντίσταση.
Κι όμως, το καλοκαίρι, αυτά τα σπίτια παραμένουν παγωμένα στο εσωτερικό τους χωρίς κανένα κλιματιστικό. Πώς εξηγείται αυτό το παράδοξο; Η απάντηση βρίσκεται στη διαφορά μεταξύ δύο θεμελιωδών εννοιών της φυσικής: της Θερμικής Αντίστασης και της Θερμικής Χωρητικότητας. Το να κατανοήσετε αυτή τη διαφορά είναι ίσως το μεγαλύτερο μυστικό για να σχεδιάσετε ένα σπίτι που δεν θα καταναλώνει σχεδόν καθόλου ρεύμα.
Όπως είδαμε στο προηγούμενο άρθρο (με το U-Value), η Θερμική Αντίσταση είναι η ικανότητα ενός υλικού να μπλοκάρει τη ροή της θερμότητας.
Τα υλικά με μεγάλη θερμική αντίσταση είναι συνήθως ελαφριά και γεμάτα αέρα (όπως το φελιζόλ, ο υαλοβάμβακας ή η πολυουρεθάνη). Λειτουργούν ακριβώς όπως το χειμωνιάτικο μπουφάν σας: δεν αφήνουν τη ζέστη του σώματός σας να φύγει προς τα έξω.
⚠️ Σημαντικό: Το μπουφάν (και το φελιζόλ) έχει ένα χαρακτηριστικό: δεν μπορεί να αποθηκεύσει ζέστη. Μόλις το βγάλετε, κρυώνετε αμέσως.
Από την άλλη πλευρά, η Θερμική Χωρητικότητα (ή Θερμική Μάζα) είναι η ικανότητα ενός υλικού να απορροφά και να αποθηκεύει θερμική ενέργεια.
Τα υλικά με μεγάλη θερμοχωρητικότητα είναι βαριά και πυκνά (όπως η πέτρα, το μπετόν, το τούβλο, το νερό, αλλά και ο ξυλοβάμβακας). Λειτουργούν σαν ένα τεράστιο σφουγγάρι ή σαν «μπαταρίες» θερμότητας.
Το καλοκαίρι, οι χοντροί πέτρινοι τοίχοι ρουφάνε όλη τη ζέστη του ήλιου. Επειδή έχουν τεράστια μάζα, χρειάζονται πολλές ώρες (ή και μέρες) για να «γεμίσουν». Μέχρι να γεμίσουν και να αφήσουν τη ζέστη να περάσει στο εσωτερικό, έχει ήδη νυχτώσει! Το βράδυ, η πέτρα κρυώνει και η μπαταρία αδειάζει, έτοιμη να ξαναρχίσει την επόμενη μέρα. Γι' αυτό το εσωτερικό μένει δροσερό.
Στη σύγχρονη οικοδομή δεν χτίζουμε πλέον τοίχους πάχους 60 εκατοστών. Πώς μπορούμε όμως να έχουμε και τα δύο πλεονεκτήματα; Τη λύση δίνει η Εξωτερική Θερμομόνωση (Θερμοπρόσοψη).
Όταν κολλάτε το φελιζόλ (Αντίσταση) στην εξωτερική πλευρά του τοίχου, ο τούβλινος τοίχος και το μπετόν (Χωρητικότητα) βρίσκονται προστατευμένα μέσα στο σπίτι. Το χειμώνα, ανάβετε το καλοριφέρ. Η ζέστη ζεσταίνει τον αέρα, αλλά και τους τοίχους (φορτίζει την μπαταρία). Το φελιζόλ απ' έξω δεν αφήνει αυτή τη ζέστη να φύγει. Όταν σβήσετε το καλοριφέρ, οι βαριοί τοίχοι αρχίζουν να ακτινοβολούν τη ζέστη που αποθήκευσαν, κρατώντας το σπίτι ζεστό για ώρες δωρεάν!
Ας δούμε τι παθαίνει κάποιος που έχει Αντίσταση, αλλά καθόλου Χωρητικότητα (Μάζα). Φτιάχνουμε ένα υπερ-μονωμένο σπίτι, αλλά εξολοκλήρου από πολύ ελαφριά υλικά (πάνελ πολυουρεθάνης και γυψοσανίδες, χωρίς καθόλου τούβλο ή μπετόν). Το U-Value είναι τέλειο.
Ανάβουμε τη θέρμανση και το σπίτι ζεσταίνεται σε 5 λεπτά! Τέλεια. Κάποια στιγμή ανοίγουμε τη μπαλκονόπορτα για 10 λεπτά να αερίσουμε. Ο ζεστός αέρας φεύγει έξω. Κλείνουμε την πόρτα. Το σπίτι είναι παγωμένο. Επειδή οι ελαφριοί τοίχοι δεν έχουν καθόλου μάζα για να αποθηκεύσουν ζέστη, το καλοριφέρ πρέπει να δουλέψει πάλι από το μηδέν.
Αν ανοίξετε την πόρτα, ο αέρας θα κρυώσει. Μόλις την κλείσετε όμως, οι βαριές επιφάνειες (τοίχοι, δάπεδα) που είναι ήδη ζεστές, θα ξαναζεστάνουν τον νέο αέρα αμέσως, χωρίς να πάρει μπρος ο λέβητας!
💡 Τελικό Συμπέρασμα: Η θερμική αντίσταση (η μόνωση) σάς προστατεύει από το περιβάλλον. Η θερμική χωρητικότητα (η μάζα του κτιρίου) σάς προσφέρει σταθερότητα. Ένα πραγματικά ενεργειακό σπίτι χρειάζεται και τα δύο. Ποτέ μην μονώνετε τους βαριούς τοίχους σας από μέσα (εσωτερική μόνωση), εκτός αν είναι απόλυτη ανάγκη, γιατί έτσι χάνετε την πολύτιμη «μπαταρία» σας!
Επιστροφή στην κατηγορία.
Μετάβαση στην κατηγορίαΕπιστροφή στον κεντρικό οδηγό.
Μετάβαση στον οδηγό
