Πώς γίνεται κτίρια ηλικίας χιλιάδων ετών, όπως το Πάνθεον στη Ρώμη ή τα βυζαντινά μνημεία, να στέκονται αγέρωχα μέχρι σήμερα, ενώ οι σύγχρονοι τσιμεντοσοβάδες ρηγματώνουν μέσα σε λίγα χρόνια; Το μυστικό κρύβεται στη σοφία των αρχαίων υλικών: στο Κουρασάνι και στα Ρωμαϊκά Κονιάματα.
Σήμερα, καθώς η βιοκλιματική αρχιτεκτονική και οι πράσινες ανακαινίσεις κερδίζουν έδαφος, αυτά τα ιστορικά επιχρίσματα κάνουν μια δυναμική επιστροφή. Είτε είστε μηχανικός που αναλαμβάνει την αποκατάσταση ενός διατηρητέου, είτε ιδιοκτήτης/DIYer που θέλει έναν απόλυτα φυσικό, "ζωντανό" τοίχο στο σαλόνι ή το μπάνιο του, ήρθε η ώρα να γνωρίσετε τα υλικά που δεν περιέχουν ούτε ένα γραμμάριο σύγχρονου τσιμέντου.
Η βασική διαφορά αυτών των υλικών από τους σύγχρονους σοβάδες είναι η πλήρης απουσία του κοινού τσιμέντου (Portland). Αντί για τσιμέντο, χρησιμοποιούν ως συνδετικό υλικό τον υδραυλικό ασβέστη σε συνδυασμό με φυσικές ποζολάνες.
Οι Ρωμαίοι ανακάλυψαν ότι αναμειγνύοντας ασβέστη με ηφαιστειακή στάχτη (ποζολάνη από την περιοχή Ποτσουόλι), δημιουργούσαν ένα μίγμα που πέτρωνε ακόμα και μέσα στο νερό. Έτσι γεννήθηκε το πρώτο, άκρως ανθεκτικό, "οικολογικό τσιμέντο" της ιστορίας.
Στο Βυζάντιο και την Ανατολή, επειδή δεν υπήρχε παντού ηφαιστειακή στάχτη, οι τεχνίτες βρήκαν μια άλλη έξυπνη λύση: αντικατέστησαν την ποζολάνη με τριμμένο κεραμικό (σπασμένα κεραμίδια και ψημένο πηλό). Αυτό το μίγμα (ασβέστης, θηραϊκή γη, τριμμένο κεραμίδι, χαλαζιακή άμμος και νερό) ονομάστηκε Κουρασάνι (ή Khorasan) και ξεχωρίζει από το χαρακτηριστικό κεραμιδί/ροζ χρώμα του.
Στη σύγχρονη δόμηση, τα υλικά αυτά θεωρούνται premium, κυρίως λόγω των βιοκλιματικών τους ιδιοτήτων:
Το κουρασάνι λειτουργεί σαν "πνεύμονας" για το κτίριο. Απορροφά την υπερβολική υγρασία του δωματίου όταν έχει υδρατμούς και την απελευθερώνει όταν η ατμόσφαιρα ξηραίνεται. Αποτέλεσμα; Τέλος στη μούχλα και τη συμπύκνωση.
Είναι 100% φυσικά υλικά, χωρίς χημικές ρητίνες, πλαστικοποιητές και πτητικές ουσίες. Είναι ιδανικά για παιδικά δωμάτια και άτομα με αλλεργίες.
Χάρη στην υψηλή αλκαλικότητα του ασβέστη, οι μύκητες και τα βακτήρια δεν μπορούν να επιβιώσουν πάνω στην επιφάνειά τους.
Η παραγωγή του τσιμέντου ευθύνεται για τεράστιες εκπομπές CO2 παγκοσμίως. Η παραγωγή ασβέστη και τριμμένου κεραμικού απαιτεί πολύ λιγότερη ενέργεια, καθιστώντας τα υλικά αυτά φιλικά προς το περιβάλλον.
| Χαρακτηριστικό | Κουρασάνι / Ρωμαϊκό Κονίαμα | Κοινός Τσιμεντοσοβάς |
|---|---|---|
| Συστατικά | Ασβέστης, τριμμένο κεραμικό, ποζολάνη, νερό | Τσιμέντο, άμμος, νερό, (λίγος ασβέστης) |
| Διαπνοή Τοίχου | Εξαιρετική (ρυθμίζει την υγρασία) | Πολύ χαμηλή (εγκλωβίζει υδρατμούς) |
| Αισθητική / Χρώμα | Γήινες, φυσικές αποχρώσεις (έγχρωμο στη μάζα) | Γκρι, απαιτεί απαραίτητα βάψιμο |
| Ελαστικότητα | Πολύ υψηλή (απορροφά τους κραδασμούς) | Χαμηλή (ρηγματώνει σε μικρομετακινήσεις) |
| Συμβατότητα | Ιδανικό για πέτρα, πηλό, τούβλο, διατηρητέα | Ιδανικό για μπετόν (καταστρέφει την πέτρα) |
Αν και παλαιότερα χρησιμοποιούνταν ως βασικά υλικά δόμησης, σήμερα τα συναντάμε κυρίως σε:
Το τσιμέντο απαγορεύεται αυστηρά στα διατηρητέα γιατί τα "διαβρώνει". Το κουρασάνι είναι απολύτως συμβατό (R-class) με τις παλιές λιθοδομές.
Όταν πατηθεί και λειανθεί σωστά (όπως η πατητή τσιμεντοκονία), το κουρασάνι γίνεται αδιάβροχο, προσφέροντας μια πολυτελή, ρουστίκ αισθητική.
Η ανάγλυφη υφή του και τα ζεστά, γήινα χρώματά του (που προέρχονται από φυσικές χρωστικές) καταργούν την ανάγκη για πλαστικά χρώματα.
Ο ρόλος του χρόνου: Τα κονιάματα χωρίς τσιμέντο δεν "πήζουν" απότομα. Στεγνώνουν πολύ πιο αργά, απορροφώντας διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα (ενανθράκωση). Αυτό σημαίνει ότι δίνουν άπλετο χρόνο στον μάστορα να τα δουλέψει και να πετύχει την τέλεια τεχνοτροπία, αλλά απαιτούν υπομονή πριν παραδοθούν προς χρήση.
Πολλοί τεχνίτες, συνηθισμένοι στη γρηγοράδα του σύγχρονου σοβά, ρίχνουν κρυφά λίγο τσιμέντο στο κουρασάνι για να "τραβήξει" πιο γρήγορα. Αυτό καταστρέφει όλες τις βιοκλιματικές του ιδιότητες και ακυρώνει την οικολογική του αξία.
Αν εφαρμόσετε κουρασάνι σε μπάνιο ή πάγκο κουζίνας, το τελικό του φινίρισμα πρέπει να γίνεται με φυσικό κερί μέλισσας ή λινέλαιο. Αυτό σφραγίζει τους πόρους, τονίζει τα νερά του και το κάνει ανθεκτικό στους λεκέδες, χωρίς να χρησιμοποιήσετε χημικά βερνίκια.
Αν σας ενδιαφέρει η οικολογία, η διαπνοή και η χιλιετής αντοχή, το κουρασάνι δεν είναι πολυτέλεια - είναι η πιο τεκμηριωμένη λύση στην ιστορία της δόμησης.
Επιστροφή στην κατηγορία.
Μετάβαση στην κατηγορίαΕπιστροφή στον κεντρικό οδηγό.
Μετάβαση στον οδηγό
