Όταν ξεκινάτε την έρευνα αγοράς για μια Αντλία Θερμότητας, οι πωλητές και τα διαφημιστικά φυλλάδια σας βομβαρδίζουν με νούμερα που μοιάζουν μαγικά: «Αποδίδει 400%!», «Σας δίνει 5kW ζέστης καίγοντας μόνο 1kW ρεύματος!».
Αν έχετε έστω και βασικές γνώσεις φυσικής, η πρώτη σας αντίδραση είναι μάλλον η δυσπιστία: Πώς είναι δυνατόν η απόδοση να είναι μεγαλύτερη από το 100%; Δεν είναι αυτό αντίθετο με την Αρχή Διατήρησης της Ενέργειας;
Ας ξεδιαλύνουμε αυτόν τον μύθο, ας εξηγήσουμε τα «κινέζικα» των ενεργειακών ετικετών (COP και SCOP) και ας δούμε, με χαρτί και μολύβι, πώς μεταφράζονται αυτά τα νούμερα σε πραγματικά ευρώ στον λογαριασμό του ρεύματός σας.
Όταν ανάβετε ένα κλασικό ηλεκτρικό καλοριφέρ ή έναν ηλεκτρικό λέβητα, η συσκευή παράγει θερμότητα μετατρέποντας την ηλεκτρική ενέργεια σε θερμική. Εκεί, η απόδοση είναι αυστηρά 1 προς 1 (ή 100%). Δίνετε 1 kW ρεύμα, παίρνετε 1 kW ζέστη.
Η Αντλία Θερμότητας, αντίθετα, δεν παράγει ζέστη. Τη μεταφέρει. Χρησιμοποιεί το ηλεκτρικό ρεύμα αποκλειστικά για να κινήσει έναν μηχανισμό (τον συμπιεστή και τους ανεμιστήρες) που «κλέβει» τη δωρεάν θερμική ενέργεια που υπάρχει ήδη αποθηκευμένη στον εξωτερικό αέρα (από τον ήλιο) και τη φέρνει μέσα στο σπίτι.
Σκεφτείτε το σαν ένα φορτηγό: Δεν χρειάζεται να «φυτέψετε» τις πατάτες, πληρώνετε μόνο τα καύσιμα του φορτηγού για να σας τις φέρει. Ο νόμος της διατήρησης της ενέργειας ισχύει απόλυτα: Ενέργεια που βγαίνει (4 kW) = Ηλεκτρικό Ρεύμα (1 kW) + Δωρεάν Θερμότητα από τον αέρα (3 kW).
Το COP (Βαθμός Απόδοσης) είναι ακριβώς αυτός ο δείκτης της «μεταφοράς». Είναι ο αριθμός που μας δείχνει πόση θερμική ενέργεια μας δίνει η αντλία για κάθε 1 kW ρεύματος που καταναλώνει. Αν μια αντλία έχει COP 4.0, σημαίνει πως καταναλώνοντας 1 kW ρεύματος, σας αποδίδει 4 kW ζέστης (άρα 75% δωρεάν ενέργεια).
Το COP είναι μια «φωτογραφία της στιγμής». Στα εργαστήρια, οι κατασκευαστές μετρούν το COP σε πολύ ιδανικές συνθήκες: συνήθως όταν έξω έχει +7°C και η αντλία στέλνει νερό 35°C (για ενδοδαπέδια).
Τι γίνεται αν μένετε στη Φλώρινα και έξω έχει -5°C, ενώ εσείς θέλετε νερό 55°C για τα καλοριφέρ σας; Το μηχάνημα θα ζοριστεί πολύ περισσότερο για να «βρει» ζέστη στον παγωμένο αέρα. Τότε, το COP 4.0 μπορεί να πέσει στο 2.5.
Γι' αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση επέβαλε έναν νέο, πολύ πιο ειλικρινή δείκτη: το SCOP.
Το SCOP (Εποχιακός Βαθμός Απόδοσης) είναι ο μέσος όρος απόδοσης της αντλίας θερμότητας για ολόκληρη τη χειμερινή σεζόν, λαμβάνοντας υπόψη τις διακυμάνσεις της θερμοκρασίας (τις μέρες που έχει παγωνιά, αλλά και τις μέρες που έχει λιακάδα). Είναι ο αριθμός που πρέπει πραγματικά να κοιτάζετε.
Αφορά περιοχές όπως η Αθήνα, η Πελοπόννησος και τα Νησιά (μέση θερμοκρασία +14°C). Εδώ τα SCOP είναι τεράστια, συχνά πάνω από 5.0!
Αφορά περιοχές της Κεντρικής Ευρώπης, αλλά και την Κεντρική και Βόρεια Ελλάδα.
Αφορά τις Σκανδιναβικές χώρες (ή τα πολύ ορεινά χωριά μας).
Συμβουλή Μηχανικού: Όταν συγκρίνετε δύο μηχανήματα στο κατάστημα, βεβαιωθείτε ότι συγκρίνετε το SCOP για την ίδια κλιματική ζώνη και για την ίδια θερμοκρασία νερών (π.χ. SCOP για Μεσαία Ζώνη στα 55°C).
Ας κάνουμε τα μαθηματικά της εξοικονόμησης, προσαρμοσμένα στην ελληνική πραγματικότητα. Έστω ότι από τη Μηχανολογική Μελέτη, το σπίτι σας (π.χ. 100 τ.μ.) χρειάζεται 10.000 kWh θερμικής ενέργειας για να παραμείνει ζεστό όλο τον χειμώνα.
Θα καταναλώσει ακριβώς 10.000 kWh ρεύματος.
Κόστος: 10.000 kWh × 0,16€/kWh =
1.600€ τον χειμώνα.
1 λίτρο πετρελαίου βγάζει περίπου 10 kWh θερμότητας (με βαθμό
απόδοσης 90% σας μένουν 9 kWh/λίτρο). Για 10.000 kWh
χρειάζεστε περίπου 1.111 λίτρα.
Κόστος: 1.111 λίτρα × 1,35€/λίτρο =
1.500€ τον χειμώνα.
Για να σας δώσει τις 10.000 kWh που χρειάζεται το σπίτι, θα
κάψει μόλις το 1/4 σε ρεύμα: 2.500 kWh.
Κόστος: 2.500 kWh × 0,16€/kWh =
400€ τον χειμώνα!
Τα νούμερα είναι ενδεικτικά, αλλά η αναλογία της εξοικονόμησης, που αγγίζει το 60-70% σε σχέση με το πετρέλαιο, είναι απολύτως ρεαλιστική.
Η Αντλία Θερμότητας δεν κάνει μαγικά, κάνει... Φυσική. Αν κατανοήσετε το SCOP, μπορείτε να επιλέξετε το μηχάνημα που θα κάνει την ταχύτερη απόσβεση των χρημάτων σας.
Τι γίνεται όμως αν μένετε σε μια περιοχή όπου ο χειμώνας είναι εξαιρετικά βαρύς (-10°C) και η αντλία αέρος-νερού ζορίζεται πάρα πολύ να βρει θερμότητα στον παγωμένο αέρα, ρίχνοντας το SCOP της; Εκεί υπάρχει μια άλλη, απόλυτη τεχνολογία, κρυμμένη κάτω από τα πόδια μας. Στο επόμενο άρθρο, εξερευνούμε τις Γεωθερμικές Αντλίες Θερμότητας: Πώς λειτουργούν, τι ισχύει με τις γεωτρήσεις στην Ελλάδα και γιατί προσφέρουν το απόλυτο, σταθερό COP ανεξαρτήτως καιρού.
Επιστροφή στην κατηγορία.
Μετάβαση στην κατηγορίαΕπιστροφή στον κεντρικό οδηγό.
Μετάβαση στον οδηγό
