Αν ανεβείτε σε οποιαδήποτε ταράτσα ελληνικής πολυκατοικίας, θα δείτε ένα «δάσος» από ηλιακούς θερμοσίφωνες - η πιο επιτυχημένη και αποδοτική ενεργειακή επένδυση που έκανε ποτέ ο Έλληνας, κάνοντας απόσβεση σε ελάχιστα χρόνια. Όταν όμως έρθει η ώρα να αντικαταστήσετε τον παλιό ηλιακό ή να αγοράσετε τον πρώτο σας, ο βασικός τεχνικός όρος που θα συναντήσετε είναι Ανοιχτού ή Κλειστού Κυκλώματος. Η διαφορά στην τιμή μπορεί να σας βάλει σε πειρασμό, αλλά η λάθος επιλογή μπορεί να αποβεί μοιραία στον πρώτο κιόλας χειμώνα.
Είναι η παλαιότερη και πιο απλή τεχνολογία. Το κρύο νερό του δικτύου (αυτό ακριβώς το νερό με το οποίο θα κάνετε μπάνιο) μπαίνει απευθείας μέσα στους ηλιακούς συλλέκτες (τους «καθρέπτες»). Εκεί ζεσταίνεται από τον ήλιο, ανεβαίνει λόγω φυσικής κυκλοφορίας στη δεξαμενή (μπόιλερ) και κατεβαίνει στη βρύση σας. Είναι η πιο οικονομική κατασκευή, γι' αυτό πωλείται φθηνότερα. Ζεσταίνει ελαφρώς πιο γρήγορα το καλοκαίρι, καθώς δεν υπάρχει ενδιάμεσος εναλλάκτης - το νερό θερμαίνεται απευθείας από τον ήλιο.
Τον χειμώνα, αν η θερμοκρασία στην ταράτσα πέσει κάτω από 0°C, το νερό εγκλωβισμένο στους χάλκινους σωλήνες των συλλεκτών θα παγώσει. Όπως ξέρουμε από τη φυσική, ο πάγος διαστέλλεται - οι χαλκοσωλήνες σκίζονται σαν χαρτί. Με την πρώτη απόψυξη, ο ηλιακός σας θα τρέχει νερά από παντού και οι συλλέκτες θα είναι για πέταμα. Ακόμα και σε ήπια κλίματα, αρκούν 2-3 νύχτες παγετού για ολοκληρωτική καταστροφή του σημαντικότερου εξαρτήματος.
Στις περισσότερες περιοχές της Ελλάδας, το νερό του δικτύου έχει πολλά άλατα (σκληρό νερό). Καθώς αυτό το νερό βράζει καθημερινά μέσα στους συλλέκτες (φτάνοντας 80-90°C το καλοκαίρι), τα άλατα πετρώνονται στα λεπτά σωληνάκια όπως η πέτρα στον πάτο του βραστήρα. Μέσα σε 2-3 χρόνια, οι συλλέκτες βουλώνουν εντελώς και η απόδοση του ηλιακού μηδενίζεται. Η αποφράκτηση είναι δαπανηρή και συχνά αδύνατη, δηλαδή πρέπει να αντικατασταθούν εντελώς.
Για να λύσουν τα προβλήματα παγετού και αλάτων, οι μηχανικοί δημιούργησαν το Κλειστό Κύκλωμα. Το σύστημα χωρίζεται σε δύο εντελώς ανεξάρτητα κυκλώματα που δεν ανακατεύονται ποτέ: Στους συλλέκτες (πρωτεύον κύκλωμα) κυκλοφορεί ειδικό μείγμα απιονισμένου νερού και αντιψυκτικού (Προπυλενογλυκόλη). Το νερό της πόλης μπαίνει κατευθείαν στο μπόιλερ (δευτερεύον κύκλωμα) χωρίς να αγγίζει τους συλλέκτες.
Το μπόιλερ διαθέτει διπλό τοίχωμα (μανδύα/jacket). Το καυτό αντιψυκτικό υγρό από τους συλλέκτες ανεβαίνει μέσω φυσικής κυκλοφορίας και κυκλοφορεί στον εξωτερικό μανδύα, «αγκαλιάζοντας» το εσωτερικό δοχείο και μεταφέροντας τη ζέστη του χωρίς τα δύο υγρά να έρθουν ποτέ σε επαφή. Αφού κρυώσει, το αντιψυκτικό ξανακατεβαίνει στους συλλέκτες για νέο κύκλο θέρμανσης.
Αντιψυκτική προστασία: ακόμα και στους -15°C, το αντιψυκτικό δεν παγώνει και οι σωλήνες δεν κινδυνεύουν να σκάσουν ποτέ. Μηδενικά άλατα στους συλλέκτες: το ίδιο απιονισμένο υγρό ανακυκλοφορεί συνεχώς - δεν μπαίνει φρέσκο νερό πόλης, άρα ούτε νέα άλατα. Οι συλλέκτες παραμένουν πεντακάθαροι και αποδοτικοί για 15-20 χρόνια. Οι ειδικές αντιδιαβρωτικές ουσίες του αντιψυκτικού υγρού προστατεύουν επίσης το εσωτερικό σύστημα από σκουριά.
Το κλειστό κύκλωμα δεν είναι 100% «το βάζω και το ξεχνάω». Οι ακραίες θερμοκρασίες του καλοκαιριού κάνουν το αντιψυκτικό να εξατμίζεται (εκτονώνεται) σιγά-σιγά από τη βαλβίδα ασφαλείας. Απαιτείται service κάθε 2 χρόνια για να συμπληρώσει ο τεχνικός τα υγρά και να ελέγξει την πίεση του συστήματος και το ανόδιο προστασίας του μπόιλερ. Αν τα υγρά στεγνώσουν, ο ηλιακός θα σταματήσει να ζεσταίνει - μην αμελήσετε αυτό το ραντεβού.
Στη σύγχρονη εποχή, το δίλημμα είναι πρακτικά ανύπαρκτο. Ο ηλιακός κλειστού κυκλώματος είναι η ΜΟΝΗ λογική και ασφαλής επιλογή για το 99% της ελληνικής επικράτειας. Μια συσκευή ανοιχτού κυκλώματος δικαιολογείται πλέον μόνο σε ακραίες, ειδικές περιπτώσεις - π.χ. θερινή εξοχική κατοικία σε νησί του Αιγαίου, όπου τα καλοκαίρια θέλετε άφθονο ζεστό νερό και τον χειμώνα το σύστημα αδειάζεται εντελώς. Για τη μόνιμη κατοικία σας, η προστασία του κλειστού κυκλώματος από τον παγετό και τα άλατα αξίζει με το παραπάνω τη μικρή διαφορά τιμής, κάνοντας απόσβεση μέσα σε ελάχιστα χρόνια χάρη στη σταθερή απόδοση.
Αφού λύσαμε το θέμα του κυκλώματος, η επόμενη ερώτηση που θα σας κάνει ο πωλητής είναι τι «τζάμια» θέλετε. Στο επόμενο άρθρο συγκρίνουμε τις δύο κορυφαίες τεχνολογίες: Επιλεκτικοί Συλλέκτες Τιτανίου vs Σωλήνες Κενού (Vacuum Tubes) - ποιος δίνει καυτό μπάνιο ακόμα και με συννεφιά τον Δεκέμβριο;
Επιστροφή στην κατηγορία.
Μετάβαση στην κατηγορίαΕπιστροφή στον κεντρικό οδηγό.
Μετάβαση στον οδηγό
