Αν κατεβήκατε ποτέ σε βαθύ υπόγειο κελάρι ή σπήλαιο μέσα στον Αύγουστο, θα νιώσατε ανατριχιαστική δροσιά. Ακόμα κι αν έξω «σκάνε τα τζιτζίκια» στους 40°C, μέσα στη σπηλιά η θερμοκρασία παραμένει σταθερά κρύα. Αυτό οφείλεται στη θερμική αδράνεια του πλανήτη.
Το χώμα, σε βάθος μεγαλύτερο από 1,5 με 2 μέτρα, δεν επηρεάζεται από τις καθημερινές αλλαγές καιρού. Στην Ελλάδα, το υπέδαφος σε αυτό το βάθος διατηρεί μια σχεδόν σταθερή θερμοκρασία γύρω στους 16°C με 18°C όλο τον χρόνο. Ο βιοκλιματικός σχεδιασμός «έκλεψε» αυτό το μυστικό και δημιούργησε τους Γεωεναλλάκτες Αέρα.
Αντί να ρουφήξουμε τον φρέσκο αέρα απευθείας από έξω (που τον Αύγουστο καίει στους 38°C), κάνουμε ένα κόλπο: τοποθετούμε έναν «πύργο αναρρόφησης» στο οικόπεδο, και θάβουμε σε βάθος ~2 μέτρων έναν μεγάλο πλαστικό σωλήνα, μήκους 30 έως 50 μέτρων. Ένας μικρός ανεμιστήρας αναγκάζει τον ζεστό αέρα να ταξιδέψει μέσα στον θαμμένο σωλήνα, τρίβοντας τα κρύα τοιχώματά του. Καθώς ο αέρας προχωράει μέσα στη γη που βρίσκεται στους 17°C, χάνει σταδιακά τη θερμοκρασία του.
Όταν ο αέρας φτάσει στο σαλόνι σας, η θερμοκρασία του έχει πέσει στους 24°C με 25°C! Βάλατε στο σπίτι 100% καθαρό, φρέσκο και δροσερό οξυγόνο, χωρίς να ανάψετε ούτε ένα κλιματιστικό. Το μοναδικό κόστος λειτουργίας είναι τα 20-30 Watt που καταναλώνει ο ανεμιστήρας.
Το ίδιο σύστημα δουλεύει αντίστροφα τον χειμώνα: ρουφάει παγωμένο αέρα 0°C, τον περνάει από το χώμα των 17°C, και τον βάζει στο σπίτι «προθερμασμένο» στους 12°C. Γλιτώνετε τεράστιο φορτίο θέρμανσης και μειώνετε αισθητά τις ανάγκες σε καλοριφέρ.
Ο σωλήνας (συνήθως PVC ή PE διαμέτρου 200-300 mm) θάβεται σε βάθος 1,5-2 μέτρα κάτω από τον κήπο, ακολουθώντας μια φιδίσια πορεία. Η εγκατάσταση γίνεται αποκλειστικά κατά τη φάση εκσκαφών, πριν διαμορφωθεί ο κήπος. Για αυτό τον λόγο απαιτεί προσχέδιο πριν καν ξεκινήσει η κατασκευή.
Για να προλάβει ο αέρας να κρυώσει, πρέπει να ταξιδέψει πολλά μέτρα μέσα στη γη. Χρειάζεστε αρκετά μεγάλη αυλή ή κήπο - δεν εφαρμόζεται σε πολυκατοικία στο κέντρο πόλης. Η τεχνική ταιριάζει σε μονοκατοικίες εκτός σχεδίου, αγροτικά κτίρια και νέα βιοκλιματικά έργα.
Το κόστος σκάμματος σε βάθος 2 μέτρων με εκσκαφέα, μαζί με τους σωλήνες και τα εξαρτήματα, κυμαίνεται μεταξύ 3.000 € και 6.000 €. Η επένδυση αποσβένεται μέσα σε 5-8 χρόνια μέσω μειωμένων λογαριασμών ψύξης και θέρμανσης.
Ακούγεται σαν το απόλυτο «χακ» ενέργειας - γιατί λοιπόν δεν έχουν όλα τα σπίτια έναν θαμμένο σωλήνα στην αυλή; Ως μηχανικοί, οφείλουμε να εξηγήσουμε τους περιορισμούς αυτής της εξειδικευμένης τεχνολογίας, ώστε να μην υπάρξουν δυσάρεστες εκπλήξεις.
Ο ζεστός, υγρός αέρας καλοκαιριού συναντά τα κρύα τοιχώματα σωλήνα και η υγρασία υγροποιείται (όπως «ιδρώνει» ένα μπουκάλι από ψυγείο). Αν ο σωλήνας θαφτεί εντελώς ίσια χωρίς κλίση, το νερό λιμνάζει, δημιουργεί μούχλα και βακτήρια που μπορούν να μολύνουν τον αέρα του σπιτιού. Χρειάζεται κλίση ~2%, φρεάτιο αποστράγγισης στο χαμηλότερο σημείο και αντιβακτηριδιακοί σωλήνες με ιόντα αργύρου εσωτερικά.
Ο γεωεναλλάκτης είναι σύστημα προ-κλιματισμού. Γλιτώνει 40-50% της ανάγκης ψύξης, αλλά σε φορτωμένο σαλόνι ή δυτικό τζάμι, ο αέρας 25°C δεν αρκεί. Είναι ο ιδανικός «συνεργάτης» του κλιματιστικού, μείωνοντας τις ώρες λειτουργίας του κατά το ήμισυ.
Οι Γεωεναλλάκτες Αέρα είναι η «Formula 1» του βιοκλιματικού σχεδιασμού. Αν χτίζετε μονοκατοικία εκτός σχεδίου και τον εντάξετε από την αρχή στα αρχιτεκτονικά σχέδια, θα απολαμβάνετε πεντακάθαρο, φυσικά ρυθμισμένο αέρα για μια ζωή - με μοναδικό κόστος λειτουργίας τα 20-30 Watt του μικρού ανεμιστήρα.
Νέα κατοικία εκτός σχεδίου, με κήπο τουλάχιστον 200 m², σχεδιάζεται ο γεωεναλλάκτης μαζί με τα θεμέλια. Κόστος κατασκευής 3.000-6.000 €, κόστος λειτουργίας σχεδόν μηδενικό. Συνδυάζεται με σύστημα μηχανικού αερισμού (ΜΕΑ) με ανάκτηση θερμότητας.
Για αστικά κτίρια χωρίς κήπο, η εναλλακτική είναι οι γεωθερμικές αντλίες θερμότητας (γεωτρήσεις). Εκμεταλλεύονται την ίδια αρχή (σταθερή θερμοκρασία εδάφους), αλλά μέσω νερού αντί αέρα, χρειάζονται μικρότερο χώρο.
Επιστροφή στην κατηγορία.
Μετάβαση στην κατηγορίαΕπιστροφή στον κεντρικό οδηγό.
Μετάβαση στον οδηγό
