Έχουμε βάλει τέντες, έχουμε μονώσει την ταράτσα, έχουμε κλείσει τα παράθυρα το μεσημέρι. Όμως, όσο καλά και να προστατέψουμε το σπίτι, η ζέστη του ελληνικού καλοκαιριού κάποια στιγμή θα «τρυπώσει» μέσα. Τι συμβαίνει τότε;
Εκείνη τη στιγμή αναλαμβάνει δράση η Θερμική Μάζα του κτιρίου. Αν συνδυαστεί με τον σωστό Νυχτερινό Αερισμό, το ίδιο σας το σπίτι μετατρέπεται σε μια γιγάντια «μπαταρία» δροσιάς που φορτίζει το βράδυ και εκφορτίζει την ημέρα, εξοικονομώντας εκατοντάδες ευρώ από το ρεύμα.
Στη φυσική, η θερμική μάζα είναι η ικανότητα ενός υλικού να απορροφά και να αποθηκεύει θερμική ενέργεια. Τα «βαριά» υλικά (μπετόν, πέτρα, συμπαγές τούβλο, μάρμαρο) έχουν τεράστια θερμική μάζα και λειτουργούν σαν θερμικά σφουγγάρια. Αντίθετα, τα «ελαφριά» υλικά (ξύλο, γυψοσανίδα, γυαλί) δεν αποθηκεύουν σχεδόν τίποτα. Αλλάζουν θερμοκρασία ακαριαία.
Όταν η ζέστη του μεσημεριού μπαίνει στο σαλόνι, δεν ζεσταίνει αμέσως τον αέρα. Αρχίζει να ψεσαπρονάται ομορφοδαφανή τους βαρείς τοίχους και το δάπεδο (πλακάκι ή μάρμαρο). Οι τοίχοι «ρουφάνε» τη ζέστη, κρατώντας τον αέρα ανεκτό για ώρες. Αυτός ο «χρόνος καθυστέρησης» (thermal lag) είναι ο μεγάλος σύμμαχός σας.
Κάποια στιγμή οι τοίχοι κορεννύονται. Αν δεν βρούμε τρόπο να «στύψουμε» το θερμικό σφουγγάρι, θα αρχίσουν να εκπέμπουν τη ζέστη πίσω στο δωμάτιο όλη τη νύχτα, κάνοντας τον ύπνο σας μαρτύριο - αυτό είναι ο λόγος που τα μπετονένια διαμερίσματα «ψήνουν» μετά τις 22:00.
Εδώ μπαίνει στο παιχνίδι ο νυχτερινός αερισμός. Η λογική είναι απλή: περιμένουμε τη θερμοκρασία να πέσει (συνήθως μετά τις 22:00) και ανοίγουμε στρατηγικά τα παράθυρα. Ο δροσερός νυχτερινός αέρας κάνει κάτι μαγικό: «ξεπλένει» τους τοίχους, ρουφάει τη ζέστη από μπετόν και έπιπλα και τη στέλνει έξω. Το πρωί (~07:00), κλείνουμε ερμητικά τα παράθυρα. Οι τοίχοι είναι πια «φορτισμένοι» με δροσιά.
Καθώς η μέρα προχωράει και η εξωτερική ζέστη αρχίζει να χτυπάει, οι τοίχοι είναι «άδειοι» και έτοιμοι να ξανα-ρουφήξουν τη ζέστη, διατηρώντας το εσωτερικό δροσερό μέχρι αργά το απόγευμα, χωρίς κλιματιστικό. Αυτός ο κύκλος φόρτισης-εκφόρτισης δροσιάς λειτουργεί κάθε 24ωρο.
Σε σπίτια με μεγάλη θερμική μάζα και σωστό νυχτερινό αερισμό, η ανάγκη για κλιματισμό μειώνεται κατά 40-60%. Η τεχνική αυτή χρησιμοποιείται σε βιοκλιματικά κτίρια, αλλά και σε πολλά διατηρητέα πέτρινα σπίτια στα νησιά, που παραμένουν φυσικά δροσερά χωρίς κανένα μηχάνημα.
Για να λειτουργήσει το Night Purge, δεν αρκεί να ανοίξετε μια μπαλκονόπορτα σε ανάκλιση. Χρειάζεστε δυνατή ροή αέρα (draft) που να σαρώνει ολόκληρο το σπίτι. Η φυσική μας δίνει δύο μηχανισμούς και η εμπειρία μάς δίνει μια σημαντική υπενθύμιση.
Ανοίξτε παράθυρα σε απέναντι τοίχους (ή γωνία). Αν έχετε ένα στον Βορρά και ένα στον Νότο, ο αέρας μπαίνει με τεράστια ταχύτητα, σαρώνει κάθε γωνιά του σπιτιού και βγαίνει από την άλλη πλευρά. Αυτός ο «τούνελ αέρα» είναι ο πιο αποδοτικός τρόπος φυσικού δροσισμού.
Ο ζεστός αέρας ανεβαίνει πάντα ψηλά. Σε μεζονέτα ή διώροφο, ανοίξτε τα κάτω παράθυρα (μπαίνει δροσιά) και τα πάνω (δραπετεύει ζέστη). Το σπίτι λειτουργεί σαν φυσική σκούπα που ρουφάει δροσιά από κάτω και πετάει ζέστη από πάνω.
Τα παράθυρα μένουν ανοιχτά όλη τη νύχτα - απαραίτητες στιβαρές σήτες για κουνούπια και ασφάλειες αερισμού στα παντζούρια κατά των διαρρήξεων. Χωρίς αυτά, η τεχνική γίνεται ανεφάρμοστη στην πράξη.
Η θερμική μάζα είναι ο «κουμπαράς» θερμοκρασίας του σπιτιού σας. Εκμεταλλευτείτε τη δωρεάν δροσιά της νύχτας για να τον γεμίσετε. Όμως υπάρχουν δύο περιπτώσεις αποτυχίας.
Στο κέντρο της Αθήνας (π.χ. Κυψέλη, Παγκράτι) εν μέσω καύσωνα, η θερμοκρασία στις 2 το πρωί μπορεί να είναι 31°C - η άσφαλτος, τα κτίρια και τα αυτοκίνητα δεν αφήνουν την πόλη να δροσιστεί. Αν ανοίξετε τα παράθυρα, βάζετε ζέστη μέσα. Το Night Purge είναι θαυματουργό στα προάστια, τα χωριά και τα νησιά, όπου η νυχτερινή θερμοκρασία πέφτει αισθητά.
Αν το σπίτι σας είναι προκάτ ή ξύλινο, δεν έχει θερμική μάζα (μπετόν) για να αποθηκεύσει δροσιά. Ο νυχτερινός αερισμός θα σας δροσίσει μόνο κατά τη διάρκεια της νύχτας, αλλά μόλις κλείσετε τα παράθυρα το πρωί, το σπίτι ζεσταίνεται ξανά σε μισή ώρα.
Το μεγαλύτερο κομμάτι θερμικής μάζας που «σφυροκοπάει» ο ήλιος είναι η ταράτσα. Πώς μια απλή αλλαγή στο χρώμα και το υλικό μπορεί να ρίξει τη θερμοκρασία της κατά 20°C; Απαντάμε στο επόμενο άρθρο.
Επιστροφή στην κατηγορία.
Μετάβαση στην κατηγορίαΕπιστροφή στον κεντρικό οδηγό.
Μετάβαση στον οδηγό
