Χρώματα για Εξωτερικές Όψεις
Επιστροφή στην κατηγορία.
Μετάβαση στην κατηγορίαΤριχοειδής Απορρόφηση & Υδατοαπωθητικότητα
Πώς το Νερό Εισχωρεί στην Τοιχοποιία Χωρίς Ρωγμές , και Πώς Αντιμετωπίζεται
Η υγρασία δεν χρειάζεται ρωγμές για να μπει
Είναι μια κοινή παρεξήγηση: «αφού ο τοίχος δεν έχει ρωγμές, δεν μπαίνει νερό». Στην πραγματικότητα, ακόμα και φαινομενικά ακέραιος σοβάς ή σκυρόδεμα απορροφά νερό. Ο μηχανισμός ονομάζεται τριχοειδής απορρόφηση (capillary absorption) και αποτελεί έναν από τους βασικούς τρόπους φθοράς εξωτερικών όψεων , ιδίως σε κτίρια με πορώδη υλικά ή παλαιά επιχρίσματα.
Για να καταλάβουμε γιατί η βαφή παίζει ρόλο, πρέπει πρώτα να καταλάβουμε τι ακριβώς συμβαίνει σε μικροσκοπικό επίπεδο μέσα στον τοίχο.
Πώς λειτουργεί η τριχοειδής απορρόφηση
Τα δομικά υλικά , σοβάς, σκυρόδεμα, τούβλο , δεν είναι συμπαγή. Αν τα κοιτάξουμε σε μεγέθυνση, βρίθουν μικροσκοπικών πόρων: καναλάκια με διάμετρο μικρότερη από ένα χιλιοστό. Όταν η εξωτερική επιφάνεια βραχεί (βροχή, υγρασία, πλύσιμο), το νερό εισχωρεί σε αυτά τα καναλάκια χωρίς καμία εξωτερική πίεση , μόνο λόγω φυσικών δυνάμεων (επιφανειακή τάση και γωνία διαβροχής).
Η διαδικασία είναι αργή αλλά συνεχής. Σε κάθε βροχόπτωση, λίγα ακόμα χιλιοστά νερού εισέρχονται στη μάζα του τοίχου. Μετά, πρέπει να στεγνώσει , αλλά αν η επόμενη βροχή έρθει πριν ολοκληρωθεί η εξάτμιση, η υγρασία σωρεύεται. Χρόνο με τον χρόνο, η τοιχοποιία γίνεται μονίμως υγρή.
Πώς μετράμε την απορρόφηση: ο συντελεστής W
Η επιστήμη μετράει την τάση ενός υλικού να απορροφά νερό μέσω τριχοειδούς δράσης με τον συντελεστή W (kg/m²·h0,5). Ένα υλικό ή σύστημα βαφής με χαμηλό W απορροφά πολύ λίγο νερό , η επιφάνεια «σπρώχνει» τα σταγονίδια αντί να τα ρουφά. Αντίθετα, υψηλό W σημαίνει ότι το νερό «τραβιέται» μέσα σαν σε σφουγγάρι.
Στις εξωτερικές όψεις, ο τεχνικός στόχος είναι σαφής: θέλουμε σύστημα βαφής με χαμηλό W (δεν απορροφά νερό) και ταυτόχρονα χαμηλό Sd (αφήνει τους υδρατμούς να φύγουν). Αν ικανοποιηθούν και τα δύο, η τοιχοποιία προστατεύεται χωρίς να παγιδεύεται υγρασία. Αν ικανοποιηθεί μόνο το ένα, τα προβλήματα απλά μετατοπίζονται.
Σκεφτείτε τον τοίχο σαν πνεύμονα: πρέπει να «αναπνέει» (χαμηλό Sd), αλλά δεν πρέπει να «πίνει νερό» (χαμηλό W). Ένα gore-tex jacket κάνει ακριβώς αυτό , και η σωστή βαφή λειτουργεί με την ίδια λογική.
Τι προκαλεί η συνεχής απορρόφηση νερού
Η επίμονη υγρασία μέσα στον τοίχο δεν δημιουργεί μόνο αισθητικά προβλήματα , προκαλεί αλυσιδωτές βλάβες. Πρώτα, η ίδια η βαφή αποδομείται: το φιλμ χάνει πρόσφυση, εμφανίζονται φουσκάλες, η επιφάνεια ξεθωριάζει πρόωρα. Αυτό είναι ορατό.
Πίσω από αυτό συμβαίνουν πιο σοβαρά πράγματα: η υγρασία επιταχύνει την ενανθράκωση του σκυροδέματος (η οποία εξαρτάται άμεσα από την παρουσία νερού). Στη βάση του τοίχου ή σε αρμούς, εμφανίζονται αλατώσεις , λευκά κρυσταλλικά άλατα που μεταφέρονται στην επιφάνεια από το νερό. Σε ψυχρό κλίμα, η παγιδευμένη υγρασία μπορεί να παγώσει , και ο πάγος, διαστελλόμενος, σπάει τον σοβά από μέσα.
Η τριχοειδής απορρόφηση, δηλαδή, δεν φθείρει μόνο τη βαφή. Φθείρει ολόκληρο το δομικό υλικό , σοβά, σκυρόδεμα, οπλισμό , αν δεν αντιμετωπιστεί.
Πώς λειτουργούν τα υδατοαπωθητικά συστήματα βαφής
Τα σύγχρονα σιλικονούχα και υδροφοβικά συστήματα βαφής αλλάζουν ριζικά τη συμπεριφορά της εξωτερικής επιφάνειας. Αντί να αφήνουν το νερό να «μπει», δημιουργούν μια επιφάνεια χαμηλής ενέργειας , παρόμοια με αυτή ενός φύλλου λωτού , όπου τα σταγονίδια κυλούν αντί να απορροφηθούν.
Η χημεία πίσω από αυτό βασίζεται σε μόρια σιλικόνης που ενσωματώνονται στη ρητίνη. Αυτά δημιουργούν μικροπόρους αρκετά μεγάλους για να περάσουν υδρατμοί (μόρια νερού σε αέρια φάση), αλλά αρκετά μικρούς ώστε τα σταγονίδια (υγρό νερό) να μην μπορούν να εισχωρήσουν. Αυτός ο διπλός μηχανισμός - υδροφοβία χωρίς φραγή υδρατμών , είναι ο λόγος που τα σιλικονούχα θεωρούνται κορυφαία επιλογή για εκτεθειμένες όψεις.
Η παγίδα: υδροφοβία χωρίς διαπνοή
Δεν αρκεί ένα σύστημα να απωθεί τη βροχή. Αν ταυτόχρονα «σφραγίζει» τον τοίχο και δεν αφήνει τους υδρατμούς να φύγουν (υψηλό Sd), δημιουργεί μια διαφορετική μορφή παγίδευσης. Η υγρασία που ήδη υπάρχει μέσα στον τοίχο , από κατασκευή, βροχή παρελθόντος, ή εσωτερική χρήση , δεν μπορεί να εξατμιστεί.
Αυτό εξηγεί γιατί ορισμένα κτίρια εμφανίζουν φουσκάλες μόλις 1–2 χρόνια μετά τη βαφή, παρά τη χρήση «ακριβού» χρώματος. Το πρόβλημα δεν ήταν η τιμή αλλά η ακατάλληλη ισορροπία W/Sd , χαμηλό W αλλά υψηλό Sd, δηλαδή η βροχή δεν μπαίνει αλλά η υγρασία δεν βγαίνει.
Η ιδανική βαφή εξωτερικών όψεων πρέπει να κάνει δύο αντίθετα πράγματα: να απωθεί το υγρό νερό αλλά να αφήνει τους υδρατμούς να περάσουν. Αυτό δεν είναι αυτονόητο , και δεν το προσφέρουν όλα τα συστήματα.
Πότε η υδατοαπωθητικότητα γίνεται κρίσιμη
Σε κάθε εξωτερική όψη η υδατοαπωθητικότητα προσφέρει πλεονέκτημα. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις όπου γίνεται αναγκαιότητα , κι όχι απλά αναβάθμιση.
Σε παραθαλάσσιες ζώνες, η μόνιμη υγρασία και η αλατοφόρα αέρα αυξάνουν δραματικά την τριχοειδή απορρόφηση. Στις βόρειες εκτεθειμένες όψεις , αυτές που δεν βλέπουν ποτέ ήλιο τον χειμώνα , η εξάτμιση είναι αργή και η υγρασία μένει. Σε κτίρια με πορώδη σοβά ή παλαιά επιχρίσματα, η δομή του υλικού «τραβάει» νερό σαν σφουγγάρι.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η επιλογή ενός απλού ακρυλικού χωρίς υδροφοβικές ιδιότητες σημαίνει ότι ο τοίχος θα μουσκέψει , και η βαφή θα αρχίσει να αποτυγχάνει πολύ πριν συμπληρωθεί η αναμενόμενη διάρκεια ζωής της.
Τεχνικό συμπέρασμα
Η μακροχρόνια προστασία μιας εξωτερικής όψης δεν εξαρτάται μόνο από το χρώμα ή τη μάρκα. Εξαρτάται από τρεις τεχνικές παραμέτρους που πρέπει να ικανοποιούνται ταυτόχρονα: χαμηλό W (μικρή τριχοειδή απορρόφηση), χαμηλό Sd (υψηλή διαπνοή), και επαρκές πάχος φιλμ (πλήρης κάλυψη πόρων).
Η επιλογή συστήματος βαφής δεν είναι θέμα απόχρωσης , είναι θέμα φυσικής συμπεριφοράς υλικών. Και αυτή η φυσική δεν αλλάζει ανάλογα με τη μάρκα ή την τιμή.
Σχετικά Άρθρα
Κεντρικός Οδηγός
Επιστροφή στον κεντρικό οδηγό.
Μετάβαση στον οδηγό