Φωτισμός Σκάλας & Διαδρόμου: Ιδέες για χωνευτά σποτ τοίχου και αυτοματισμούς με ανιχνευτές κίνησης
Οι διάδρομοι και οι εσωτερικές σκάλες είναι οι "αρτηρίες" του σπιτιού σας. Ενώνουν τα δωμάτια και ορίζουν τη ροή της κίνησης. Παρόλα αυτά, είναι ίσως οι πιο αδικημένοι χώροι όσον αφορά τη μελέτη φωτισμού, καθώς οι περισσότεροι απλώς τοποθετούν 1-2 δυνατά φωτιστικά οροφής και θεωρούν το θέμα λήξαν.
Τι γίνεται όμως όταν ξυπνάτε στις 3:00 τα ξημερώματα για να πάτε στην κουζίνα για ένα ποτήρι νερό; Αν ανάψετε το κεντρικό φως του διαδρόμου, θα τυφλωθείτε, ο εγκέφαλός σας θα "ξυπνήσει" βίαια και ίσως ενοχλήσετε όσους κοιμούνται. Αν δεν το ανάψετε, κινδυνεύετε να σκοντάψετε στα σκαλοπάτια.
Η σύγχρονη αρχιτεκτονική λύνει αυτό το πρόβλημα καταργώντας (ή επικουρώντας) τον φωτισμό οροφής με Φωτισμό Χαμηλού Επιπέδου (Low-Level Lighting) και "έξυπνους" αυτοματισμούς. Ως μηχανικοί, πάμε να δούμε πώς θα δώσετε στο σπίτι σας την πολυτέλεια ενός ξενοδοχείου 5 αστέρων, προσφέροντας παράλληλα απόλυτη ασφάλεια.
1. Χωνευτά Σποτ Τοίχου (Step Lights): Ο Κανόνας της Ασφάλειας
Αντί να ρίχνουμε το φως από το ταβάνι (που δημιουργεί σκληρές σκιές στο σώμα μας καθώς περπατάμε), "χτίζουμε" το φως μέσα στον τοίχο, κοντά στο πάτωμα. Τα χωνευτά σποτάκια τοίχου (Step lights / Wall washers) έχουν έναν και μόνο σκοπό: να φωτίσουν το "πάτημα" του σκαλοπατιού και τα εμπόδια στο δάπεδο, χωρίς να ρίχνουν το φως στα μάτια μας.
Το Ύψος
Πρέπει να τοποθετούνται 15 έως 20 εκατοστά πάνω από το πάτωμα του διαδρόμου ή πάνω από το κάθε σκαλοπάτι.
Η Απόσταση (Συχνότητα)
Στις σκάλες, ο χρυσός κανόνας είναι ένα σποτάκι κάθε 2 ή 3 σκαλοπάτια (ανάλογα με τη δύναμή τους). Αν τα βάλετε σε κάθε σκαλοπάτι, το αποτέλεσμα θα μοιάζει με αεροδιάδρομο και θα είναι υπερβολικό. Σε διαδρόμους, τοποθετούνται ανά 1,5 με 2 μέτρα.
Η Κατεύθυνση του Φωτός
Επιλέξτε σποτάκια που διαθέτουν μια μικρή "γρίλια" ή κλίση (asymmetric beam) ώστε το φως να "χτυπάει" αυστηρά προς τα κάτω (στο πάτωμα) και όχι ευθεία απέναντι.
Θερμοκρασία Χρώματος
Εδώ θέλουμε την απόλυτη χαλάρωση. Επιλέξτε αυστηρά Θερμό Λευκό (2700K ή 3000K) και ελάχιστα Lumens (δεν χρειάζονται πάνω από 1W-3W το καθένα).
2. Εναλλακτική: Ταινίες LED στη Σκάλα
Αν δεν θέλετε να σκάψετε τον τοίχο για χωνευτά σποτάκια, μια εξαιρετικά εντυπωσιακή και μοντέρνα λύση είναι ο γραμμικός φωτισμός με ταινίες LED.
Κρυφός φωτισμός στην κουπαστή
Αν η σκάλα σας έχει χειρολισθήρα (κουπαστή) που εξέχει από τον τοίχο, ο ηλεκτρολόγος μπορεί να ενσωματώσει ένα προφίλ αλουμινίου στο κάτω μέρος της. Καθώς ανεβαίνετε, η ίδια η κουπαστή "λούζει" τα σκαλιά με φως.
Κρυφός φωτισμός στο "ρίχτι"
Αν έχετε ξύλινα σκαλοπάτια που εξέχουν (έχουν "μύτη"), η ταινία LED κρύβεται ακριβώς κάτω από αυτή την προεξοχή, ρίχνοντας το φως στο από κάτω σκαλοπάτι. Το αποτέλεσμα κάνει τη σκάλα να μοιάζει σαν να "επιπλέει" στον αέρα.
3. Η Απόλυτη Άνεση: Ανιχνευτές Κίνησης (PIR Sensors)
Τα φώτα χαμηλού επιπέδου αποκτούν νόημα μόνο αν δεν χρειάζεται να ψάχνετε τον διακόπτη τους στο σκοτάδι. Εδώ μπαίνουν στο παιχνίδι οι Ανιχνευτές Κίνησης (PIR - Passive Infrared Sensors).
Μπορείτε να αντικαταστήσετε τους κλασικούς διακόπτες αλέ-ρετούρ στην αρχή και στο τέλος του διαδρόμου (ή της σκάλας) με επιτοίχιους αισθητήρες κίνησης. Μόλις το σύστημα ανιχνεύσει τη θερμότητα του σώματός σας, τα σποτάκια ανάβουν αυτόματα για να σας οδηγήσουν, και σβήνουν μόνα τους αφού περάσετε.
Για να δουλέψει όμως σωστά το σύστημα και να μην ανάβει άσκοπα το μεσημέρι, πρέπει να κάνετε τις 3 βασικές ρυθμίσεις που βρίσκονται συνήθως κάτω από το καπάκι του αισθητήρα:
1. Ρύθμιση TIME (Χρόνος): Καθορίζει πόση ώρα θα μείνουν αναμμένα τα φώτα αφού σταματήσει να ανιχνεύεται κίνηση. Σε έναν διάδρομο, συνήθως 30 έως 45 δευτερόλεπτα είναι υπεραρκετά. Δεν θέλουμε να καίνε ρεύμα άσκοπα. 2. Ρύθμιση LUX (Φωτεινότητα/Ημέρα-Νύχτα): Αυτή είναι η πιο κρίσιμη ρύθμιση! Καθορίζει πόσο σκοτάδι πρέπει να έχει ο χώρος για να επιτρέψει στα φώτα να ανάψουν. Αν το γυρίσετε προς τον "Ήλιο", τα φώτα θα ανάβουν κάθε φορά που περνάτε, ακόμα και καταμεσήμερο. Εσείς πρέπει να το γυρίσετε προς το "Φεγγάρι" (ή σε μια ενδιάμεση χαμηλή θέση), ώστε το "μάτι" να λέει στο σύστημα: "Έχει ακόμα φως από το παράθυρο, μην ανάβεις τα σποτ, είναι σπατάλη". 3. Ρύθμιση SENS (Ευαισθησία/Εμβέλεια): Ανάλογα με το μέγεθος του διαδρόμου, ρυθμίζετε πόσο μακριά "βλέπει" ο αισθητήρας. Αν το βάλετε στο μέγιστο και έχετε κατοικίδια (π.χ. γάτες) που τριγυρνούν το βράδυ, μπορεί να ανάβουν τα φώτα χωρίς λόγο. Προσαρμόστε το ώστε να "πιάνει" κυρίως στο ύψος ενός ενήλικα.
Συνοψίζοντας
Ο φωτισμός στους διαδρόμους και τις σκάλες πρέπει να είναι διακριτικός και "έξυπνος". Επενδύστε σε χωνευτά σποτάκια χαμηλά στους τοίχους (Step lights) και "παντρέψτε" τα με σωστά ρυθμισμένους αισθητήρες κίνησης. Το σπίτι σας θα σας "υποδέχεται" τα βράδια προσφέροντας ένα ασφαλές μονοπάτι, εξοικονομώντας ταυτόχρονα ενέργεια αφού δεν θα ξεχάσετε ποτέ ξανά τον διακόπτη αναμμένο.
Επόμενο Βήμα: Μιλήσαμε για τα χωνευτά σποτάκια στους τοίχους. Όταν όμως ερχόμαστε να εγκαταστήσουμε σποτάκια στο κεντρικό ταβάνι, βρισκόμαστε συχνά μπροστά σε ένα κατασκευαστικό δίλημμα. Συνεχίστε στο τελευταίο άρθρο αυτής της κατηγορίας: Χωνευτά vs. Εξωτερικά Σποτ οροφής: Πλεονεκτήματα, μειονεκτήματα και απαιτήσεις βάθους στην οροφή.
Σχετικά Άρθρα
Βασικός, Λειτουργικός & Ατμοσφαιρικός Φωτισμός (Layered Lighting): Ο κανόνας των 3 επιπέδων για τέλειο σαλόνι Φωτισμός Μπάνιου & IP Ratings: Τι φωτιστικά επιτρέπονται πάνω από την ντουζιέρα και τον καθρέφτη (Ζώνες 0, 1, 2) Αλλαγή Σποτ Αλογόνου με LED: Πώς να το κάνετε μόνοι σας (DIY) και τι ισχύει με τους μετασχηματιστές Χωνευτά vs. Εξωτερικά Σποτ οροφής: Πλεονεκτήματα, μειονεκτήματα και απαιτήσεις βάθους στην οροφή
Φωτισμός & Έλεγχος
Επιστροφή στην κατηγορία.
Μετάβαση στην κατηγορίαΚεντρικός Οδηγός
Επιστροφή στον κεντρικό οδηγό.
Μετάβαση στον οδηγό