Η ηλεκτρολογική εγκατάσταση ενός σπιτιού δεν αφορά μόνο την ασφάλεια των καλωδίων. Αφορά, πάνω απ' όλα, τους ανθρώπους που ζουν μέσα σε αυτό. Ένα σπίτι σχεδιασμένο με τα παραδοσιακά "στάνταρ" της αγοράς μπορεί να γίνει καθημερινός λαβύρινθος ταλαιπωρίας για ένα Άτομο με Αναπηρία (ΑΜΕΑ), για έναν ηλικιωμένο με προβλήματα μέσης ή για έναν χρήστη αναπηρικού αμαξιδίου.
Η φιλοσοφία του Καθολικού Σχεδιασμού (Universal Design) επιβάλλει ότι το περιβάλλον μας πρέπει να είναι προσβάσιμο σε όλους, παρέχοντας αυτονομία και αξιοπρέπεια. Αν σχεδιάζετε, ανακαινίζετε ή προσαρμόζετε ένα σπίτι για να καλύψετε ανάγκες κινητικότητας, η τοποθέτηση του ηλεκτρολογικού υλικού πρέπει να αλλάξει ριζικά. Πάμε να δούμε τον "Χρυσό Κανόνα" των διαστάσεων και τις έξυπνες λύσεις που κάνουν τη ζωή ευκολότερη.
Στις τυπικές κατασκευές, οι ηλεκτρολόγοι ακολουθούν μια άτυπη αλλά καθολική ρουτίνα:
Η πραγματικότητα για ένα άτομο σε αμαξίδιο: Ο διακόπτης στο 1.50μ είναι οριακά προσβάσιμος. Ο πίνακας στο 1.80μ είναι εντελώς εκτός εμβέλειας (αν πέσει το ρεύμα, το άτομο μένει αβοήθητο στο σκοτάδι). Και οι πρίζες στο πάτωμα απαιτούν βαθύ και συχνά επικίνδυνο σκύψιμο, το οποίο είναι απαγορευτικό για άτομα με περιορισμένη ισορροπία ή αρθρίτιδα.
Για να είναι ένα σπίτι πλήρως προσβάσιμο (Accessible), το ηλεκτρολογικό υλικό πρέπει να τοποθετηθεί μέσα στη Ζώνη Εύκολης Πρόσβασης. Αυτή η ζώνη ορίζεται ως ο χώρος μεταξύ της μέσης (γοφών) και των ώμων ενός ατόμου που κάθεται.
Πρέπει να "κατέβουν". Το ιδανικό ύψος είναι μεταξύ 90 εκ. και 110 εκ. από το τελικό δάπεδο. Σε αυτό το ύψος, ένας χρήστης αμαξιδίου, ένα παιδί, αλλά και ένας όρθιος ενήλικας, μπορούν να ανάψουν το φως χωρίς καμία δυσκολία ή τέντωμα.
Πρέπει να "ανέβουν". Το ιδανικό ύψος εγκατάστασης είναι μεταξύ 45 εκ. και 60 εκ. από το δάπεδο. Σε αυτό το ύψος, η σύνδεση του φορτιστή ή της σκούπας γίνεται χωρίς σκύψιμο.
Η ανώτερη σειρά από τις ασφάλειες του πίνακα δεν πρέπει να ξεπερνά το 1.20μ από το πάτωμα. Πρέπει να διασφαλίζεται ότι ο χρήστης μπορεί να φτάσει τον Γενικό Διακόπτη και το Ρελέ Διαρροής με άνεση, χωρίς να χρειάζεται να σηκωθεί ή να χρησιμοποιήσει κάποιο εργαλείο.
Ιδανικό ύψος στο 1.00μ - 1.10μ, με οθόνη που να επιτρέπει γωνία θέασης από χαμηλά.
Ακόμα κι αν ο διακόπτης είναι στο σωστό ύψος, το σχήμα του παίζει τεράστιο ρόλο, ειδικά για άτομα με μειωμένη κινητικότητα στα δάχτυλα (π.χ. ρευματοειδής αρθρίτιδα, σπαστικότητα).
Αποφύγετε τους μικρούς, σκληρούς διακόπτες που απαιτούν "τσίμπημα" με τα δάχτυλα. Προτιμήστε διακόπτες με μεγάλη επιφάνεια πιέσεως (φαρδιά πλήκτρα). Μπορούν να πατηθούν εύκολα με την παλάμη, τη γροθιά, ή ακόμα και με τον αγκώνα.
Η όδευση στο σκοτάδι είναι επικίνδυνη. Πρέπει να υπάρχει πάντα διακόπτης (αλέ-ρετούρ) ακριβώς δίπλα στο κομοδίνο, ώστε ο χρήστης να ελέγχει τον κεντρικό φωτισμό του υπνοδωματίου χωρίς να χρειάζεται να σηκωθεί από το κρεβάτι.
Σε βοηθητικούς χώρους (όπως το χολ, οι διάδρομοι ή οι αποθήκες), η εγκατάσταση ανιχνευτών κίνησης είναι σωτήρια. Τα φώτα ανάβουν αυτόματα μόλις το άτομο εισέλθει στον χώρο, εξαλείφοντας εντελώς την ανάγκη για αναζήτηση του διακόπτη.
Αυτοί οι δύο χώροι κρύβουν τις μεγαλύτερες εργονομικές προκλήσεις.
Στην Κουζίνα: Οι πρίζες του πάγκου βρίσκονται συνήθως στην "πλάτη" του τοίχου. Για έναν χρήστη αμαξιδίου, το να σκύψει πάνω από τον πάγκο (βάθους 60 εκ.) για να φτάσει τον τοίχο είναι αδύνατον.
Στο Μπάνιο:
Τοποθετήστε τις πρίζες στην μπροστινή όψη (φάσα) των ντουλαπιών της κουζίνας (ακριβώς κάτω από τον πάγκο), ή χρησιμοποιήστε pop-up πρίζες που αναδύονται κοντά στην άκρη του πάγκου.
Σε κάθε μπάνιο που εξυπηρετεί ΑΜΕΑ ή ηλικιωμένους, επιβάλλεται η εγκατάσταση ενός διακόπτη κινδύνου με κορδόνι που φτάνει μέχρι το πάτωμα (συνήθως με κόκκινη λαβή). Αν το άτομο πέσει και δεν μπορεί να σηκωθεί, μπορεί να τραβήξει το κορδόνι για να χτυπήσει ο συναγερμός (buzzer) που είναι εγκατεστημένος έξω από το δωμάτιο.
Αν και θα μιλήσουμε αναλυτικά για τα Smart Homes, αξίζει να σημειωθεί ότι ο έξυπνος αυτοματισμός δημιουργήθηκε πρωτίστως για την προσβασιμότητα. Η χρήση φωνητικών βοηθών δίνει πίσω την αυτονομία. Με μια απλή εντολή, ένας χρήστης με τετραπληγία ή έντονα κινητικά προβλήματα μπορεί να σβήσει τα φώτα, να ανεβάσει τα ηλεκτρικά ρολά, να ρυθμίσει τη θερμοκρασία του κλιματιστικού, ή να ανοίξει την εξώπορτα, χωρίς να χρειαστεί να φτάσει σε κανέναν απολύτως διακόπτη.
Ένα εργονομικό σπίτι σέβεται και προσαρμόζεται στον άνθρωπο, όχι το αντίστροφο. Η τοποθέτηση πριζών και διακοπτών στα κατάλληλα, προσβάσιμα ύψη δεν αυξάνει το κόστος της ηλεκτρολογικής εγκατάστασης (χρειάζονται ακριβώς τα ίδια υλικά, απλώς σε διαφορετικό ύψος), αλλά προσφέρει ανεκτίμητη ποιότητα ζωής, ασφάλεια και ανεξαρτησία στους ανθρώπους που τα έχουν πραγματικά ανάγκη.
Επόμενο Βήμα: Αφήνουμε την ασφάλεια των εσωτερικών χώρων και βγαίνουμε στην αυλή και το μπαλκόνι. Εκεί όπου η χρήση ρεύματος απαιτεί διαφορετική νοοτροπία.
Συνεχίζουμε με τον οδηγό χρήσης: Χρήση Ηλεκτρικών Συσκευών σε Εξωτερικό Χώρο: Οι βασικοί κανόνες ασφαλείας όταν έχετε βρεγμένα χέρια ή περπατάτε ξυπόλητοι.
Επιστροφή στην κατηγορία.
Μετάβαση στην κατηγορίαΕπιστροφή στον κεντρικό οδηγό.
Μετάβαση στον οδηγό
