Είναι ένα από τα πιο συνηθισμένα και εκνευριστικά σενάρια της σύγχρονης εποχής: Μόλις αντικαταστήσατε τις παλιές σας λάμπες με ολοκαίνουργια, οικονομικά LED. Πατάτε τον διακόπτη, και αντί για ένα σταθερό, όμορφο φως, το σαλόνι σας μετατρέπεται σε σκηνικό από... ταινία τρόμου, με τα φώτα να τρεμοπαίζουν ρυθμικά ή ανεξέλεγκτα (Flickering).
Ακόμα χειρότερα, μερικές φορές κλείνετε τον διακόπτη για να κοιμηθείτε, και η λάμπα LED συνεχίζει να αναβοσβήνει αχνά μέσα στο σκοτάδι!
Τι φταίει; Ως μηχανικοί, η απάντησή μας είναι απλή: Τα LED δεν είναι απλές λάμπες με ένα συρματάκι που πυρακτώνεται (όπως οι παλιές). Είναι ηλεκτρονικές συσκευές. Η πλακέτα τους είναι εξαιρετικά ευαίσθητη στην παραμικρή διακύμανση του ρεύματος. Πάμε να δούμε τις 5 πιο συχνές αιτίες αυτού του φαινομένου και, το κυριότερο, πώς θα το λύσετε χωρίς να αλλάζετε λάμπες στα τυφλά.
Αυτή είναι, με διαφορά, η αιτία Νο1. Αν τα LED σας τρεμοπαίζουν όταν προσπαθείτε να χαμηλώσετε την έντασή τους, ο ένοχος βρίσκεται στον τοίχο.
Τα παλιά dimmers (αυτά που είχατε για τις λάμπες αλογόνου) απαιτούν ένα ελάχιστο "φορτίο" για να λειτουργήσουν (συνήθως 40W ή 50W). Όταν εσείς βάζετε μια λάμπα LED που καίει μόλις 5W, το παλιό dimmer δεν καταλαβαίνει καν ότι υπάρχει συνδεδεμένη λάμπα! Μπερδεύεται, "κόβει" το ρεύμα άτσαλα, και το LED αναβοσβήνει (συνήθως βγάζοντας και έναν χαρακτηριστικό ήχο "ζζζζζ").
Πρέπει υποχρεωτικά να αντικαταστήσετε τον διακόπτη στον τοίχο με ένα σύγχρονο LED Dimmer (συνήθως τεχνολογίας Trailing Edge, την οποία θα αναλύσουμε σε επόμενο άρθρο). Επίσης, βεβαιωθείτε ότι η λάμπα που αγοράσατε αναγράφει ρητά στο κουτί της ότι είναι "Dimmable".
Συμβαίνει συχνά στα μπάνια και τους διαδρόμους. Κλείνετε το φως, κι όμως το LED πετάει μικρές "φλασιές" (σαν φλας φωτογραφικής μηχανής) κάθε 5 δευτερόλεπτα.
Το πρόβλημα εδώ είναι ο ίδιος ο διακόπτης, αν διαθέτει εκείνο το μικρό, πορτοκαλί ή μπλε λαμπάκι που φέγγει στο σκοτάδι για να τον βρίσκετε. Αυτό το λαμπάκι (ενδεικτική λυχνία) αφήνει ένα ελάχιστο "μικρορεύμα" να περάσει μέσα από το κύκλωμα. Οι παλιές λάμπες αδιαφορούσαν. Όμως, ο πυκνωτής της πλακέτας του LED ρουφάει αυτό το μικρορεύμα σιγά-σιγά. Όταν γεμίσει, προσπαθεί να ανάψει τη λάμπα (κάνει φλας), αδειάζει, και ξαναρχίζει να γεμίζει από την αρχή!
Η πιο "καθαρή" λύση είναι να ζητήσετε από τον ηλεκτρολόγο να αφαιρέσει το λαμπάκι (λυχνία) από τον διακόπτη. Εναλλακτικά, αν θέλετε να κρατήσετε το λαμπάκι, τοποθετείται ένας ειδικός πυκνωτής (bypass/αντιπαρασιτικός) παράλληλα με τη λάμπα, που "απορροφά" αυτό το ρεύμα.
Αν το τρεμόπαιγμα δεν είναι μόνιμο, αλλά συμβαίνει τυχαία κατά τη διάρκεια της ημέρας, παρατηρήστε τι άλλο λειτουργεί στο σπίτι.
Όταν παίρνει μπρος ο συμπιεστής από το παλιό ψυγείο σας, όταν ανοίγει το κλιματιστικό ή όταν δουλεύει το πλυντήριο στο στύψιμο, τα μοτέρ αυτών των συσκευών "τραβάνε" τεράστιο ρεύμα για κλάσματα του δευτερολέπτου. Αυτό προκαλεί μια στιγμιαία πτώση τάσης σε όλο το σπίτι. Τα φθηνά LED, που δεν διαθέτουν καλά ηλεκτρονικά συστήματα σταθεροποίησης (driver), το "νιώθουν" αμέσως και ρίχνουν την έντασή τους (flicker).
Σε πρώτη φάση, δοκιμάστε μια ποιοτική, επώνυμη λάμπα LED (οι οποίες έχουν καλύτερα drivers που εξομαλύνουν την τάση). Αν το πρόβλημα είναι έντονο και παραμένει, ζητήστε από ηλεκτρολόγο να ελέγξει αν οι βαριές συσκευές σας βρίσκονται σε ξεχωριστές γραμμές (και ασφάλειες) από τα φώτα.
Ακούγεται τετριμμένο, αλλά στον ηλεκτρισμό, μια χαλαρή βίδα είναι ο νούμερο ένα εχθρός. Αν ο διακόπτης του τοίχου έχει χαλαρώσει, αν τα καλώδια μέσα στο κουτί διακλάδωσης δεν κάνουν καλή επαφή, ή (το συνηθέστερο) αν τα ελάσματα μέσα στο ντουί του ταβανιού έχουν οξειδωθεί ή "πατηθεί" προς τα μέσα, το ρεύμα δεν περνάει σταθερά. Το "παίξιμο" του ρεύματος (arcing) προκαλεί το τρεμόπαιγμα.
Κλείστε τον γενικό διακόπτη ρεύματος! Αφαιρέστε τη λάμπα και με ένα δοκιμαστικό (με κλειστό ρεύμα) τραβήξτε ελαφρά το μεταλλικό έλασμα στο κέντρο του ντουί προς τα έξω, για να πατάει καλύτερα πάνω στη λάμπα. Αν δεν πιάνουν τα χέρια σας, καλέστε ηλεκτρολόγο να ελέγξει τις συσφίξεις στους διακόπτες.
Αυτή η περίπτωση αφορά κυρίως ταινίες LED ή πάνελ οροφής, που δεν μπαίνουν κατευθείαν στα 230V, αλλά έχουν ένα εξωτερικό τροφοδοτικό (μετασχηματιστή / driver). Αν η ταινία LED αρχίσει να τρεμοπαίζει ολόκληρη ή να αναβοσβήνει ρυθμικά σαν φάρος, το 99% των περιπτώσεων δείχνει ότι το τροφοδοτικό είτε υπερθερμαίνεται, είτε υπερφορτώνεται, είτε απλώς "έκαψε" τους πυκνωτές του και πεθαίνει.
Αντικατάσταση του τροφοδοτικού με ένα νέο, ίσης ή μεγαλύτερης ισχύος. (Πώς υπολογίζουμε το σωστό τροφοδοτικό για να μην ξανακαεί; Θα το δούμε αναλυτικά σε επόμενο άρθρο αυτής της κατηγορίας).
Το Flickering δεν είναι απλώς ενοχλητικό. Σε πολλούς ανθρώπους προκαλεί ημικρανίες και οπτική κόπωση. Μην το ανέχεστε. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η αντικατάσταση ενός παλιού dimmer, η αφαίρεση του λαμπακίου από τον διακόπτη ή απλώς η αγορά μιας πιο ποιοτικής λάμπας LED θα επιστρέψει την ηρεμία στον χώρο σας.
Επόμενο Βήμα: Λύσαμε το θέμα του τρεμοπαίγματος. Τι γίνεται όμως με τις ταινίες LED; Πώς θα καταφέρουμε να έχουμε αυτή την τέλεια, ενιαία "γραμμή φωτός" που βλέπουμε στο Pinterest, χωρίς να φαίνονται εκείνες οι ενοχλητικές "τελείες";
Συνεχίζουμε στον τεχνικό οδηγό μας: Οδηγός Αγοράς Ταινίας LED (COB vs. SMD): Διαφορές, πλεονεκτήματα και πώς να πετύχετε "ενιαία" γραμμή φωτός.
Επιστροφή στην κατηγορία.
Μετάβαση στην κατηγορίαΕπιστροφή στον κεντρικό οδηγό.
Μετάβαση στον οδηγό
