Έξυπνοι Θερμοστάτες (Nest, Tado, Netatmo, κ.λπ.): Αξίζουν τα λεφτά τους για εξοικονόμηση στην Ελλάδα και πώς συνδέονται με τον λέβητα;

Αν ρωτήσετε κάποιον τι είναι το Smart Home, η πρώτη εικόνα που του έρχεται συνήθως στο μυαλό είναι ένας κυκλικός θερμοστάτης της Google (Nest) να φωσφορίζει στον τοίχο. Οι εταιρείες (Nest, Tado, Netatmo, Ecobee) υπόσχονται μειώσεις της τάξης του 20% έως 30% στον λογαριασμό θέρμανσης.

Όμως, ως μηχανικοί, οφείλουμε να είμαστε ειλικρινείς μαζί σας: Το marketing αυτών των εταιρειών γράφτηκε για τα αμερικανικά και βορειοευρωπαϊκά σπίτια. Η ελληνική πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική.

Αξίζει λοιπόν να δώσετε 200€ - 250€ για να αλλάξετε τον παλιό σας θερμοστάτη με μια οθόνη αφής; Πάμε να καταρρίψουμε τους μύθους, να εξηγήσουμε πότε πραγματικά εξοικονομούν χρήματα, και πώς πρέπει να τους συνδέσετε για να "ξεκλειδώσετε" τις δυνατότητες του λέβητά σας.

1. Ο Μύθος του "Learning" και η Ελληνική Κατασκευή (Θερμική Μάζα)

Το μεγαλύτερο "όπλο" πωλήσεων του Nest είναι ότι "μαθαίνει" τη ρουτίνα σας. Βλέπει πότε φεύγετε για δουλειά και κλείνει τη θέρμανση, και την ξανανάβει πριν γυρίσετε. Στις ΗΠΑ, όπου τα σπίτια είναι ξύλινα (ελαφριά κατασκευή) και ζεσταίνονται με αεραγωγούς σε 15 λεπτά, αυτό δουλεύει τέλεια.

Στην Ελλάδα, τα σπίτια είναι φτιαγμένα από οπλισμένο σκυρόδεμα και τούβλα (Τεράστια Θερμική Μάζα). Αν ο έξυπνος θερμοστάτης σας κλείσει τελείως τον λέβητα επειδή λείπετε για 4 ώρες, οι τοίχοι θα "κρυώσουν". Όταν επιστρέψετε, ο λέβητας (ειδικά αν μιλάμε για αντλία θερμότητας ή ενδοδαπέδια) θα πρέπει να δουλέψει στο 100% της ισχύος του για πολλές ώρες, "καίγοντας" τεράστια ποσά ενέργειας απλώς και μόνο για να ξαναζεστάνει τα κρύα μπετά. Στο τέλος του μήνα, αυτό το "άνοιξε-κλείσε" μπορεί να σας κοστίσει περισσότερο από το να είχατε τον παλιό θερμοστάτη σταθερά στους 20°C.

Συμπέρασμα: Στην Ελλάδα δεν αγοράζουμε έξυπνο θερμοστάτη για να "ανοιγοκλείνει" τη θέρμανση σαν τρελός, εκτός αν λείπουμε για μέρες. Τον αγοράζουμε για τους αλγόριθμους ρύθμισης.

Εικονογράφηση για 1. Ο Μύθος του "Learning" και η Ελληνική Κατασκευή (Θερμική Μάζα)

2. Πώς εξοικονομούν ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ: PID & OpenTherm

Εικονογράφηση για 2. Πώς εξοικονομούν ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ: PID & OpenTherm

Η πραγματική αξία του έξυπνου θερμοστάτη κρύβεται στο λογισμικό του και στον τρόπο που μιλάει με τον λέβητα αερίου ή την αντλία θερμότητας. Υπάρχουν δύο τρόποι σύνδεσης:

Οι έξυπνοι θερμοστάτες χρησιμοποιούν αλγόριθμους PID (Proportional-Integral-Derivative). Καταλαβαίνουν πόσο γρήγορα ζεσταίνεται το σπίτι σας και σβήνουν τον λέβητα νωρίτερα (π.χ. στους 19.6°C), αφήνοντας την υπολειπόμενη ζέστη των σωμάτων να φτάσει ακριβώς τους 20.0°C χωρίς σπατάλη.

Όταν ο ηλεκτρολόγος/καυστηρατζής τα συνδέσει με τα 2 ψηφιακά καλώδια του OpenTherm (και όχι στις επαφές On/Off), γίνεται το εξής μαγικό: Ο θερμοστάτης δεν λέει απλώς "Άναψε/Σβήσε". Συνομιλεί με τον λέβητα! "Έχω 19°C και θέλω να πάω 20°C. Δεν χρειάζεται να κάψεις με 100% ισχύ. Χαμήλωσε τη φλόγα σου στο 20% και στείλε μου νερό στα καλοριφέρ στους 45°C, όχι στους 70°C". Αυτή η Ψηφιακή Αναλογική Λειτουργία (Modulation) διατηρεί τον λέβητα διαρκώς στη φάση της μέγιστης απόδοσης (συμπύκνωσης), προσφέροντας πραγματική εξοικονόμηση 10-15%.

Α. Η Παλιά Σχολή: On/Off (Ρελέ)

Ο παλιός σας θερμοστάτης λειτουργεί με μια "ξηρή επαφή" (απλό βραχυκύκλωμα). Λέει στον λέβητα: "Έχει 19°C. Δώσε φουλ φωτιά μέχρι να πάει 20°C. Στοπ." Επειδή τα καλοριφέρ καίνε, η θερμοκρασία του δωματίου θα συνεχίσει να ανεβαίνει (Overshoot) φτάνοντας τους 21°C. Ζεσταίνεστε, ιδρώνετε, και έχετε κάψει τσάμπα αέριο.

Β. Το "Ιερό Δισκοπότηρο": OpenTherm (Modulation)

Αν έχετε έναν σύγχρονο λέβητα αερίου (συμπύκνωσης), πιθανότατα υποστηρίζει το ευρωπαϊκό πρωτόκολλο OpenTherm. Θερμοστάτες όπως το Tado° και το Google Nest (Ευρωπαϊκή έκδοση) υποστηρίζουν OpenTherm.

3. Έξυπνες Κεφαλές Καλοριφέρ (Smart TRVs)

Τι γίνεται αν δεν έχετε ατομικό λέβητα (π.χ. έχετε κεντρική θέρμανση πολυκατοικίας ή Τηλεθέρμανση), αλλά θέλετε τον έλεγχο; Εδώ λάμπουν εταιρείες όπως η Tado, η Netatmo και η Aqara.

Αντί να αλλάξετε τον θερμοστάτη του τοίχου, αντικαθιστάτε τις φυσικές βάνες πάνω στα ίδια τα σώματα του καλοριφέρ με Έξυπνες Θερμοστατικές Κεφαλές (Smart TRVs).

  • Λειτουργούν με μπαταρίες (συνήθως ΑΑ που κρατάνε 1-2 χρόνια) και πρωτόκολλο Zigbee ή RF.
  • Σας επιτρέπουν να έχετε Ανεξάρτητες Ζώνες (Multi-Zone). Μπορείτε να έχετε το σαλόνι στους 21°C και την κρεβατοκάμαρα (που είναι άδεια τη μέρα) στους 16°C. Η εξοικονόμηση από το να μην ζεσταίνετε άδεια δωμάτια είναι τεράστια!
Εικονογράφηση για 3. Έξυπνες Κεφαλές Καλοριφέρ (Smart TRVs)

4. Τα Smart Home Χαρακτηριστικά (Geofencing & Open Window)

Εικονογράφηση για 4. Τα Smart Home Χαρακτηριστικά (Geofencing & Open Window)

Πέρα από τα μηχανολογικά, η άνεση που προσφέρουν μέσω του app τους είναι ανεκτίμητη:

Geofencing

Χρησιμοποιούν το GPS του κινητού σας. Όταν απομακρυνθείτε πάνω από 5 χιλιόμετρα από το σπίτι, ρίχνουν τη θερμοκρασία αυτόματα κατά 2 βαθμούς. Όταν επιστρέφετε, ανάβουν τη θέρμανση πριν βάλετε το κλειδί στην πόρτα.

Open Window Detection

Αν ανοίξετε την μπαλκονόπορτα τον χειμώνα για να αερίσετε, ο θερμοστάτης καταλαβαίνει την απότομη πτώση της θερμοκρασίας και "παγώνει" τον λέβητα για 15 λεπτά, ώστε να μην προσπαθεί να ζεστάνει... τη γειτονιά.

Συνοψίζοντας: Αξίζει η αγορά;

Αν περιμένετε ο θερμοστάτης των 250€ να κάνει "απόσβεση" σε μία σεζόν από τους λογαριασμούς του αερίου στην Ελλάδα, πιθανότατα θα απογοητευτείτε. Τα σπίτια μας είναι "βαριά".

Όμως, αξίζει με κλειστά μάτια για τρεις άλλους λόγους: Πρώτον, αντικαθιστάτε το απλό On/Off με ψηφιακή διαχείριση της φλόγας (OpenTherm) ελαχιστοποιώντας τις φθορές του λέβητα. Δεύτερον, αποκτάτε θερμική άνεση (σταματάτε να κρυώνετε/ιδρώνετε) χάρη στους αλγόριθμους PID. Και τρίτον, επιστρέφετε σε ένα πάντα ζεστό σπίτι από τις χειμερινές σας διακοπές, πατώντας απλώς ένα κουμπί από το κινητό σας ενώ είστε στο αεροδρόμιο.

Επόμενο Βήμα: Ρυθμίσαμε τον κλιματισμό, τα ρολά, τη θέρμανση. Το σπίτι μας είναι πλέον ενεργειακά άψογο. Τώρα, περνάμε στην καθαρή, απόλυτη άνεση (Luxury & Comfort). Τι θα λέγατε αν η αγαπημένη σας μουσική σας ακολουθούσε από δωμάτιο σε δωμάτιο, κρυμμένη μέσα στα ταβάνια;

Συνεχίζουμε στον επόμενο οδηγό: Multi-Room Audio (Πολυζωνικός Ήχος): Ηλεκτρολογικές προδιαγραφές, καλωδιώσεις για ηχεία οροφής και ενισχυτές (Sonos, Wiim, κ.λπ.).

Σχετικά Άρθρα

Preview