Τι είναι το FTTH (Fiber to the Home): Πώς έρχεται η οπτική ίνα από τον
δρόμο στο σπίτι σας και τι πρέπει να σκάψετε
Καλώς ήρθατε στην Κατηγορία Β! Στον προηγούμενο υποπυλώνα, αναλύσαμε πώς
θα μεταφέρετε τα δεδομένα μέσα στο σπίτι σας χρησιμοποιώντας χάλκινα
καλώδια (Cat6a). Όμως, όσο τέλειο κι αν είναι το εσωτερικό σας δίκτυο, η
εμπειρία σας στο ίντερνετ εξαρτάται από την "παροχή" που
έρχεται από τον έξω κόσμο.
Για δεκαετίες, το ίντερνετ έφτανε στα σπίτια μας μέσω του παλιού,
χάλκινου τηλεφωνικού δικτύου (ADSL / VDSL). Σήμερα, βρισκόμαστε εν μέσω
της μεγαλύτερης τηλεπικοινωνιακής αναβάθμισης του αιώνα: της μετάβασης
στο FTTH (Fiber to the Home - Οπτική Ίνα μέχρι το Σπίτι).
Ως μηχανικοί, ακούμε συχνά τους ιδιοκτήτες να ρωτούν: "Τι θα
σκάψουν στην πολυκατοικία μου;" ή "Πρέπει να χαλάσω το
φρεσκοβαμμένο σαλόνι μου;". Πάμε να ξεκαθαρίσουμε τι ακριβώς είναι
το FTTH, πώς διαφέρει από το παλιό VDSL, και να δούμε βήμα-βήμα τη
διαδρομή της ίνας από τον δρόμο μέχρι το Router σας.
1. Η Μεγάλη Παρεξήγηση: VDSL vs. True FTTH
Μέχρι πρόσφατα, οι πάροχοι πουλούσαν συνδέσεις 50 Mbps ή 100 Mbps
διαφημίζοντάς τες ως "Οπτική Ίνα". Στην πραγματικότητα, αυτό
ήταν το FTTC (Fiber to the Cabinet).
Η "Ψεύτικη" Οπτική Ίνα (VDSL / FTTC)
Η οπτική ίνα έφτανε μόνο μέχρι την καμπίνα (το ΚΑΦΑΟ) στη γωνία του
τετραγώνου σας. Από το ΚΑΦΑΟ μέχρι το σπίτι σας (το λεγόμενο
"Τελευταίο Μίλι / Last Mile"), το σήμα ταξίδευε μέσα από
τα σάπια, οξειδωμένα χάλκινα καλώδια του 1970. Αποτέλεσμα; Αν
βρέχει, η ταχύτητα πέφτει. Αν είστε μακριά από το ΚΑΦΑΟ, έχετε
αποσυνδέσεις.
Η "Αληθινή" Οπτική Ίνα (FTTH)
Εδώ δεν υπάρχει καθόλου χαλκός! Το γυαλί ξεκινάει από το κέντρο του
παρόχου και καταλήγει απευθείας μέσα στο σαλόνι σας. Το σήμα
μεταφέρεται μέσω φωτός (Laser). Δεν επηρεάζεται από την απόσταση,
δεν επηρεάζεται από τον καιρό, δεν επηρεάζεται από ηλεκτρομαγνητικές
παρεμβολές (EMI), και υποστηρίζει πρακτικά... άπειρη ταχύτητα (1
Gbps, 10 Gbps ή και παραπάνω στο μέλλον).
2. Η Διαδρομή της Ίνας (Πώς φτάνει στο Router σας)
Η εγκατάσταση σε ένα υφιστάμενο κτίριο (όπου δεν είχε προβλεφθεί
οπτική ίνα στα σχέδια) γίνεται σε 4 διακριτά στάδια από τον πάροχο
(π.χ. Cosmote, Nova, Vodafone, Inalan).
Στάδιο 1: Ο Δρόμος (Micro-Trenching)
Το συνεργείο ανοίγει ένα πολύ στενό, ρηχό αυλάκι (micro-trench) στην
άσφαλτο ή το πεζοδρόμιο μπροστά από την πολυκατοικία σας για να
περάσει τον κεντρικό σωλήνα και να τον φέρει μέχρι την πρόσοψη του
κτιρίου.
Στάδιο 2: Ο Κατανεμητής του Κτιρίου (BEP)
Στο ισόγειο, την πυλωτή ή το υπόγειο της πολυκατοικίας, τοποθετείται
ένα μεταλλικό ή πλαστικό κουτί. Ονομάζεται BEP (Building Entry
Point). Αυτό είναι ο "σταθμός διανομής". Εδώ καταλήγει το
χοντρό καλώδιο από τον δρόμο και από εδώ θα ξεκινήσουν τα πιο λεπτά
καλώδια για κάθε διαμέρισμα.
Στάδιο 3: Η Κάθετη Όδευση (Το Κλιμακοστάσιο)
Πώς θα ανέβει η ίνα από το ισόγειο στον 4ο όροφο; Επειδή στα παλιά
κτίρια δεν υπάρχουν άδειοι σωλήνες, ο εγκαταστάτης του παρόχου θα
κολλήσει (ή θα βιδώσει) ένα εξωτερικό πλαστικό καναλάκι (trunking)
στη γωνία του κλιμακοστασίου, δίπλα από το ασανσέρ ή τις σκάλες.
Αυτό το καναλάκι θα ανεβαίνει κατακόρυφα όλους τους ορόφους. Σε κάθε
όροφο, τοποθετείται ένα μικρό "Κουτί Ορόφου" (Floor Box)
από το οποίο θα πάρουν ίνα τα διπλανά διαμερίσματα.
Στάδιο 4: Η Είσοδος στο Διαμέρισμα (Οπτική Πρίζα & ONT)
Ο τεχνικός τρυπάει τον τοίχο πάνω από την εξώπορτά σας (ή
παρακάμπτει την κάσα της πόρτας) για να βάλει το λεπτό, λευκό
καλώδιο της ίνας μέσα στο σπίτι σας. 1. Το καλώδιο τερματίζει σε ένα
μικρό επιτοίχιο κουτάκι, την Οπτική Πρίζα (Optical Rosette). 2. Από
εκεί, ένα κιτρινοπράσινο καλωδιάκι (Patch cord) συνδέεται σε μια
συσκευή που λέγεται ONT (Optical Network Terminal). Το ONT είναι το
"μόντεμ" της οπτικής ίνας. Μετατρέπει το φως (Laser) ξανά
σε ψηφιακά δεδομένα. 3. Τέλος, συνδέετε το δικό σας Router πάνω στο
ONT με ένα κλασικό καλώδιο Ethernet! (Σημείωση: Οι νέοι routers των
παρόχων συχνά έχουν το ONT ενσωματωμένο μέσα τους).
3. Κάνετε Ανακαίνιση; Τι ΠΡΕΠΕΙ να προβλέψετε!
Αν κάνετε ανακαίνιση τώρα, είστε απίστευτα τυχεροί. Μπορείτε να
γλιτώσετε τα άσχημα, εξωτερικά πλαστικά καναλάκια μέσα στο σαλόνι σας.
Το μεγαλύτερο λάθος στην ανακαίνιση είναι να ασχοληθείτε μόνο με τα
καλώδια Cat6a μέσα στο σπίτι και να ξεχάσετε την κεντρική παροχή. Ο
Χρυσός Κανόνας των Μηχανικών: Πρέπει να ρίξετε έναν άδειο, πλαστικό
σωλήνα (τουλάχιστον Φ20 ή Φ25) που να ξεκινάει από το κεντρικό σας
Rack (ή τον πίνακα ασθενών ρευμάτων του σπιτιού σας) και να καταλήγει
κάτω στο ισόγειο της πολυκατοικίας (εκεί που θα μπει το μελλοντικό
BEP).
ΠΡΟΣΟΧΗ (Η Φυσική του Γυαλιού): Η οπτική ίνα είναι, κυριολεκτικά, μια
τρίχα από γυαλί. Δεν αντέχει τσακίσματα.
Όταν ο ηλεκτρολόγος σας περνάει τον άδειο σωλήνα στους τοίχους για
τη μελλοντική οπτική ίνα, απαγορεύεται να χρησιμοποιήσει γωνίες 90
μοιρών (τα λεγόμενα "γωνιακά ρακόρ").
Όλες οι καμπύλες του σωλήνα πρέπει να είναι απόλυτα ομαλές (Smooth
Bends - ακτίνα καμπυλότητας τουλάχιστον 3-5 εκατοστά), αλλιώς ο
τεχνικός του παρόχου δεν θα καταφέρει ποτέ να περάσει την ίνα μέσα
από τον σωλήνα χωρίς να τη σπάσει, και θα αναγκαστεί να σας βάλει
εξωτερικά καναλάκια πάνω στον φρεσκοβαμμένο σας τοίχο!
Συνοψίζοντας
Το FTTH δεν είναι απλώς μια "ταχύτερη σύνδεση", είναι μια
εντελώς διαφορετική τεχνολογία βασισμένη στους νόμους της οπτικής.
Απαλλάσσει το κτίριο από τα προβληματικά, οξειδωμένα χάλκινα καλώδια
του περασμένου αιώνα. Αν το κτίριο είναι παλιό, ο πάροχος θα αναλάβει
όλη την καλωδίωση (με πλαστικά κανάλια). Αν όμως χτίζετε ή
ανακαινίζετε, η πρόβλεψη ενός ομαλού, άδειου σωλήνα προς το ισόγειο
είναι ίσως η πιο κρίσιμη και φθηνή επένδυση για να υποδεχτείτε την
"εποχή του φωτός" χωρίς μερεμέτια.
Επόμενο Βήμα: Μιλήσαμε για την κεντρική παροχή προς το σπίτι. Όμως,
πώς διαχειριζόμαστε την οπτική ίνα μέσα στους τοίχους της ιδιοκτησίας
μας;
Συνεχίζουμε με την απόλυτη εξειδίκευση της νέας εποχής: Εσωτερική
Καλωδίωση Οπτικής Ίνας: Τι "αναμονές" (σωλήνες) και κουτιά
πρέπει να αφήσετε κατά την ανακαίνιση για τον πάροχο.