UTP, FTP, STP, S/FTP: Τι σημαίνουν τα αρχικά, ποια είναι τα είδη θωράκισης και πότε πραγματικά χρειάζεστε θωρακισμένο καλώδιο

Αφού καταλήξατε στην κατηγορία ταχύτητας (π.χ. Cat6a), το επόμενο πράγμα που θα δείτε τυπωμένο πάνω στο καλώδιο δικτύου είναι μερικά γράμματα: U/UTP, F/UTP, S/FTP κ.λπ.

Αυτά τα γράμματα αναφέρονται στη Θωράκιση (Shielding) του καλωδίου. Στον κόσμο των ασθενών ρευμάτων, η μεγαλύτερη απειλή για την ταχύτητα του ίντερνετ δεν είναι η απόσταση, αλλά ο ηλεκτρομαγνητικός θόρυβος (EMI - Electromagnetic Interference). Τα καλώδια ρεύματος 230V, οι μετασχηματιστές, ακόμα και οι ανελκυστήρες, εκπέμπουν αόρατα μαγνητικά πεδία που "χτυπάνε" τα καλώδια του ίντερνετ και αλλοιώνουν τα δεδομένα.

Η λογική λέει: "Ας αγοράσω το πιο βαριά θωρακισμένο καλώδιο για να έχω το κεφάλι μου ήσυχο". Ως μηχανικοί, βλέπουμε αυτό το λάθος συνεχώς. Η λάθος χρήση θωράκισης μπορεί να κάνει το δίκτυό σας χειρότερο από το να μην είχατε καθόλου θωράκιση.

Πάμε να αποκωδικοποιήσουμε τα γράμματα και να δούμε πότε πραγματικά χρειάζεστε αυτή την έξτρα προστασία.

1. Ο Κώδικας των Γραμμάτων (Πώς να τα διαβάζετε)

Σύμφωνα με το πρότυπο ISO/IEC 11801, η ονομασία του καλωδίου έχει πάντα τη μορφή: [Εξωτερική Θωράκιση] / [Θωράκιση Ζευγών] TP. Το "TP" στο τέλος σημαίνει πάντα Twisted Pair (Συνεστραμμένο Ζεύγος, δηλαδή τα 8 εσωτερικά καλωδιάκια που είναι στριμμένα ανά δύο).

Τα γράμματα που χρησιμοποιούνται είναι:

Εικονογράφηση για 1. Ο Κώδικας των Γραμμάτων (Πώς να τα διαβάζετε)

U (Unshielded)

Αθωράκιστο (σκέτο πλαστικό).

F (Foil)

Θωράκιση με φύλλο αλουμινίου (σαν το αλουμινόχαρτο της κουζίνας). Προστατεύει από υψηλές συχνότητες.

S (Screen / Braid)

Θωράκιση με πλέγμα από χάλκινες τρίχες. Προστατεύει από χαμηλές συχνότητες και δίνει τεράστια μηχανική αντοχή.

2. Οι Πιο Συνηθισμένοι Τύποι στην Αγορά

Εικονογράφηση για 2. Οι Πιο Συνηθισμένοι Τύποι στην Αγορά

Βάζοντας τα γράμματα στη σειρά, προκύπτουν οι παρακάτω τύποι, από τον πιο απλό στον πιο "σκληροπυρηνικό":

U/UTP (Το Κλασικό "UTP")

Δεν υπάρχει απολύτως καμία θωράκιση, ούτε εξωτερικά, ούτε γύρω από τα ζεύγη. Είναι μόνο χαλκός και πλαστικό. * Χρήση: Είναι το στάνταρ καλώδιο για το 95% των οικιακών εγκαταστάσεων και των γραφείων. Είναι εύκαμπτο, εύκολο στον τερματισμό και φθηνό.

F/UTP (Το Κλασικό "FTP")

Υπάρχει ένα κεντρικό φύλλο αλουμινίου που τυλίγει όλα μαζί τα ζεύγη, αλλά τα ίδια τα ζεύγη εσωτερικά είναι αθωράκιστα. Διαθέτει και ένα γυμνό, μεταλλικό σύρμα γείωσης (drain wire). * Χρήση: Προσφέρει μια βασική προστασία αν το καλώδιο περνάει κοντά από πηγές θορύβου. Είναι πιο σκληρό από το UTP.

U/FTP (Θωρακισμένα Ζεύγη)

Δεν υπάρχει κεντρική, εξωτερική θωράκιση, αλλά το κάθε ζεύγος ξεχωριστά είναι τυλιγμένο με το δικό του αλουμινόχαρτο. * Χρήση: Εξαιρετικό για την αποτροπή του "Crosstalk" (όταν τα δεδομένα από το ένα ζεύγος παρεμβάλλονται στο διπλανό του μέσα στο ίδιο το καλώδιο). Πολύ συνηθισμένο στα καλώδια Cat6a.

S/FTP (Το Βαρύ Πυροβολικό)

Συνδυάζει τα πάντα. Εξωτερικά υπάρχει ένα χάλκινο πλέγμα (S) που αγκαλιάζει όλα τα καλώδια, και εσωτερικά κάθε ζεύγος έχει το δικό του αλουμινόχαρτο (F). * Χρήση: Είναι πανάκριβο, απίστευτα άκαμπτο και δύσκολο στην εγκατάσταση. Χρησιμοποιείται σε βαριά βιομηχανία, εργοστάσια με τεράστια μοτέρ, νοσοκομεία με μαγνητικούς τομογράφους ή Data Centers.

3. Η Μεγάλη Παγίδα: Γιατί το FTP μπορεί να καταστρέψει το δίκτυό σας

Πολλοί DIYers και ανίδεοι ηλεκτρολόγοι αγοράζουν θωρακισμένα καλώδια (FTP ή S/FTP) για το σπίτι τους, πιστεύοντας ότι κάνουν την τέλεια εγκατάσταση. Αυτό που δεν γνωρίζουν είναι η εξής αρχή της φυσικής: Η θωράκιση (το αλουμίνιο) λειτουργεί ως κεραία.

Όταν ο ηλεκτρομαγνητικός θόρυβος χτυπήσει το καλώδιο FTP, το αλουμίνιο τον απορροφά. Αυτός ο θόρυβος (στατικός ηλεκτρισμός) πρέπει κάπου να εκτονωθεί.

  • Αν το σύστημα είναι σωστά γειωμένο, ο θόρυβος ταξιδεύει μέσω του μεταλλικού περιβλήματος του καλωδίου, καταλήγει στο μεταλλικό βύσμα, από εκεί στο μεταλλικό Patch Panel, και τελικά φεύγει στη γείωση της καμπίνας (Rack). Τα δεδομένα σας μένουν πεντακάθαρα.
  • Αν, όμως, τερματίσετε το καλώδιο FTP σε απλά, πλαστικά βυσματάκια (ή πλαστικές πρίζες τοίχου), ή αν το Switch σας δεν έχει γείωση, ο θόρυβος εγκλωβίζεται μέσα στη θωράκιση! Το αλουμίνιο αρχίζει να εκπέμπει τον θόρυβο απευθείας πάνω στα δεδομένα σας. Η απόδοσή σας "βουτάει" και έχετε χειρότερο δίκτυο από το αν είχατε βάλει το φθηνότερο, αθωράκιστο UTP.
Εικονογράφηση για 3. Η Μεγάλη Παγίδα: Γιατί το FTP μπορεί να καταστρέψει το δίκτυό σας

4. Τι να επιλέξετε (Ο Κανόνας της Οικιακής Χρήσης)

Εικονογράφηση για 4. Τι να επιλέξετε (Ο Κανόνας της Οικιακής Χρήσης)

Η επιλογή είναι πολύ πιο απλή από ό,τι φαίνεται:

Για Κατοικίες & Απλά Γραφεία

Επιλέξτε αυστηρά U/UTP (Αθωράκιστο). Ο χαλκός είναι από μόνος του συνεστραμμένος (Twisted) ακριβώς για να ακυρώνει τις οικιακές παρεμβολές. Είναι πιο φθηνό, οι σωλήνες δεν μπουκώνουν επειδή είναι πιο λεπτό, και δεν κινδυνεύετε ποτέ από προβλήματα γείωσης (Ground Loops).

Για Εξωτερικούς Χώρους ή Βιομηχανία

Αν πρέπει να περάσετε το καλώδιο Ethernet ακριβώς δίπλα από το κεντρικό, τριφασικό καλώδιο παροχής ρεύματος του κτιρίου σας, ή αν το περνάτε εξωτερικά δίπλα από κεραίες εκπομπής, τότε και μόνο τότε επιλέξτε F/UTP ή S/FTP. Απαραίτητη προϋπόθεση: Πρέπει να χρησιμοποιήσετε ειδικά, μεταλλικά βύσματα (Shielded Keystones) και να εξασφαλίσετε τέλεια γείωση (Earthing) στο κεντρικό Rack.

Συνοψίζοντας

Μην παρασύρεστε από το marketing των ακριβών, βαριά θωρακισμένων καλωδίων. Το Cat6 ή το Cat6a σε αθωράκιστη μορφή (U/UTP) είναι κατασκευασμένα με αυστηρά μαθηματικά ώστε να απορρίπτουν τον θόρυβο ενός σπιτιού. Αν βάλετε αλουμίνιο (FTP), πρέπει να δεσμευτείτε ότι θα χτίσετε μια αλυσίδα γείωσης από άκρη σε άκρη, αλλιώς η θωράκιση θα γυρίσει μπούμερανγκ.

--- Μιας και αναφέραμε την παρενόχληση από τα καλώδια ρεύματος, το επόμενο ερώτημα είναι προφανές: Πόσο κοντά επιτρέπεται να περάσει το UTP καλώδιο του ίντερνετ δίπλα από τα καλώδια του ρεύματος (230V) μέσα στους τοίχους; Θέλετε να προχωρήσουμε στους κανόνες διαχωρισμού ασθενών και ισχυρών ρευμάτων;

Σχετικά Άρθρα

Preview