Oikodomisis

Βιομηχανικά Φωτιστικά (High-Bay) για Αποθήκες: Υπολογισμός Lumens ανά τετραγωνικό μέτρο για μεγάλα ύψη

Αφήνουμε την κομψότητα της λιανικής πώλησης και περνάμε στην ωμή, βιομηχανική ισχύ. Ο φωτισμός μιας αποθήκης, ενός εργοστασίου ή ενός κλειστού γυμναστηρίου είναι ίσως η μεγαλύτερη πρόκληση για έναν ηλεκτρολόγο μηχανικό.

Το πρόβλημα εδώ δεν είναι η αισθητική, αλλά η Γεωμετρία. Όταν η οροφή βρίσκεται στα 8, τα 10 ή τα 12 μέτρα ύψος, οτιδήποτε κι αν βάλετε στο ταβάνι, το φως έχει την τάση να "χάνεται" στον αέρα πριν καν φτάσει στο πάτωμα. Παράλληλα, τα βιομηχανικά κτίρια είναι τεράστιοι καταναλωτές ενέργειας, οπότε ένα λάθος σύστημα μπορεί να εκτοξεύσει το λειτουργικό κόστος της επιχείρησης.

Η λύση σε αυτό το πρόβλημα είναι τα Φωτιστικά High-Bay (Βιομηχανικές Καμπάνες). Πάμε να δούμε τι είναι αυτά τα "τέρατα" φωτισμού, πώς κατευθύνουν το φως και πώς μπορείτε να υπολογίσετε μόνοι σας πόσα Lumens χρειάζεστε για να περάσετε τον έλεγχο της επιθεώρησης εργασίας.

1. Τι είναι τα Φωτιστικά High-Bay;

Τα φωτιστικά High-Bay έχουν σχεδιαστεί αποκλειστικά για χώρους με ύψος οροφής άνω των 6 μέτρων. Στην αγορά των LED, κυριαρχούν δύο μορφές:

  1. UFO High-Bays: Είναι στρογγυλά, συμπαγή και θυμίζουν ιπτάμενο δίσκο. Αντικατέστησαν τις παλιές "καμπάνες" αλογονιδίων μετάλλου. Έχουν τεράστιες ψύκτρες στο πίσω μέρος για να αποβάλλουν τη θερμότητα (που μαζεύεται ψηλά στην οροφή) και είναι ιδανικά για ανοιχτούς ενιαίους χώρους.
  2. Γραμμικά (Linear) High-Bays: Είναι μακρόστενα πάνελ βαρέως τύπου. Είναι η απόλυτη επιλογή για αποθήκες με ψηλά ράφια (διαδρόμους), καθώς ρίχνουν το φως σε ορθογώνιο σχήμα ακολουθώντας τη γραμμή του διαδρόμου.
Εικονογράφηση για 1. Τι είναι τα Φωτιστικά High-Bay;

2. Ο Βασικός Υπολογισμός: Lumens εναντίον Lux

Εικονογράφηση για 2. Ο Βασικός Υπολογισμός: Lumens εναντίον Lux

Πολλοί μπερδεύουν αυτά τα δύο μεγέθη. Για να υπολογίσουμε σωστά τον χώρο, πρέπει να τα ξεχωρίσουμε:

  • Τα Lumens (lm) είναι η "δύναμη" της πηγής. Είναι το πόσο φως βγάζει η λάμπα από το ταβάνι.
  • Τα Lux (lx) είναι το αποτέλεσμα. Είναι το πόσο φως τελικά φτάνει και χτυπάει το πάτωμα ή τον πάγκο εργασίας. Πρακτικά ισχύει: 1 text Lux = 1 text Lumen / m^2.

Για να βρούμε τα συνολικά Lumens (Phi) που πρέπει να αγοράσουμε, οι μηχανικοί χρησιμοποιούν την παρακάτω εξίσωση φωτισμού:

Phi = fracE cdot AUF cdot MF

Όπου:

Πρακτικός (Απλοποιημένος) Κανόνας: Επειδή το φως χάνει δύναμη καθώς "ταξιδεύει" 10 μέτρα προς τα κάτω, χρειάζεστε περίπου 2 έως 2.5 Lumens στην πηγή, για κάθε 1 Lux που θέλετε να έχετε στο πάτωμα.

E

Ο στόχος μας σε Lux (βλ. παρακάτω).

A

Το εμβαδόν της αποθήκης σε τετραγωνικά μέτρα (m^2).

UF

Συντελεστής Χρησιμοποίησης (Εξαρτάται από τους φακούς του φωτιστικού και τις αντανακλάσεις των τοίχων. Σε ψηλές αποθήκες κυμαίνεται γύρω στο 0.6).

MF

Συντελεστής Συντήρησης (Επειδή τα φωτιστικά ψηλά μαζεύουν σκόνη, υπολογίζουμε μια απώλεια, βάζοντας συνήθως την τιμή 0.8).

3. Πόσα Lux απαιτεί η Νομοθεσία;

Το ευρωπαϊκό πρότυπο (EN 12464-1) ορίζει τα ελάχιστα όρια (Lux) ανάλογα με τον τύπο της εργασίας για την αποφυγή ατυχημάτων:

Εικονογράφηση για 3. Πόσα Lux απαιτεί η Νομοθεσία;

Αποθήκευση αδρανών/ογκωδών υλικών

100 Lux.

Χώροι κυκλοφορίας κλαρκ και περονοφόρων

150 - 200 Lux (Η καλή ορατότητα είναι θέμα ζωής και θανάτου).

Χώροι συσκευασίας, φόρτωσης και διαλογής

300 Lux (Για να διαβάζουν οι εργαζόμενοι τα barcodes και τις ετικέτες).

Βιομηχανική παραγωγή / Συναρμολόγηση

500 Lux (Για να μην κάνουν λάθη στα μηχανήματα).

4. Το Μυστικό της Επιτυχίας: Οι Φακοί (Beam Angle)

Εικονογράφηση για 4. Το Μυστικό της Επιτυχίας: Οι Φακοί (Beam Angle)

Εδώ γίνεται το πιο δαπανηρό λάθος στις αποθήκες με ράφια (Pallet Racking). Αν αγοράσετε ένα κλασικό στρογγυλό UFO High-Bay με γωνία δέσμης 120 μοιρών και το κρεμάσετε στα 10 μέτρα πάνω από τον διάδρομο της αποθήκης, τι θα γίνει; Το φως θα ανοίξει σαν τεράστια ομπρέλα. Το 70% του φωτός θα "χτυπήσει" στις οροφές των ραφιών (εκεί που δεν το χρειάζεται κανείς) και μόνο ένα 30% θα καταφέρει να φτάσει στο πάτωμα του διαδρόμου. Θα έχετε ξοδέψει ρεύμα για να φωτίζετε τη... σκόνη πάνω στα ράφια.

Η Λύση: Τα ποιοτικά High-Bay φωτιστικά διαθέτουν πολυκαρβονικούς φακούς που μαζεύουν την ακτίνα.

Για ανοιχτούς χώρους

Δέσμη 90° ή 120°.

Για ψηλούς, στενούς διαδρόμους ανάμεσα σε ράφια

Απαιτούνται φωτιστικά (συνήθως γραμμικά) με στενή δέσμη (π.χ. 30° ή 60°) ή με ασύμμετρη/ελλειπτική δέσμη (π.χ. 30° x 90°). Αυτός ο φακός σπρώχνει όλο το φως κάθετα προς τα κάτω σαν "μαχαίρι", φωτίζοντας τέλεια τα εμπορεύματα στα ράφια μέχρι το πάτωμα, χωρίς απώλειες.

5. Ενεργειακή Απόδοση (lm/W) και Αυτοματισμοί

Όταν μιλάμε για εκατοντάδες φωτιστικά των 150W ή 200W που καίνε 12 ώρες τη μέρα, η ποιότητα του LED μετράει σε σκληρό χρήμα. Μην κοιτάτε μόνο την τιμή αγοράς του φωτιστικού, αλλά το Πηλίκο Απόδοσης (Lumens ανά Watt - lm/W). Ένα φθηνό High-Bay βγάζει 100 lm/W. Ένα κορυφαίο επαγγελματικό βγάζει 160 έως 190 lm/W. Αυτό σημαίνει ότι παράγει το ίδιο φως, καίγοντας 40% λιγότερο ρεύμα!

Τέλος, επειδή στην αποθήκη οι εργαζόμενοι δεν είναι παντού ταυτόχρονα, είναι πλέον υποχρεωτική η εγκατάσταση Αισθητήρων Κίνησης/Παρουσίας (Microwave Sensors) πάνω στα φωτιστικά. Αν ένας διάδρομος είναι άδειος, το φωτιστικό χαμηλώνει αυτόματα στο 20% (dimming μέσω DALI ή 1-10V) και "γκαζώνει" στο 100% μόνο όταν στρίψει μέσα το κλαρκ.

Συνοψίζοντας

Ο βιομηχανικός φωτισμός είναι αυστηρά μαθηματικά. Πριν κρεμάσετε το πρώτο φωτιστικό στην οροφή της αποθήκης σας, πρέπει να γνωρίζετε τον στόχο (Lux), το ύψος, τον τύπο των ραφιών και την κατάλληλη γωνία δέσμης. Μια φωτοτεχνική μελέτη από μηχανικό με χρήση ειδικών προγραμμάτων, θα σας γλιτώσει από κακά πρόστιμα, εργατικά ατυχήματα και υπέρογκους λογαριασμούς ρεύματος.

Επόμενο Βήμα: Μιλήσαμε για την ασφάλεια εν ώρα εργασίας. Τι γίνεται όμως αν... κοπεί το ρεύμα; Πώς θα βγουν με ασφάλεια 500 εργαζόμενοι από ένα σκοτεινό εργοστάσιο ή πελάτες από ένα εμπορικό κέντρο; Συνεχίστε στον κρίσιμο οδηγό μας: Φωτισμός Ασφαλείας (Έκτακτης Ανάγκης) & Exit Signs: Τι ορίζει η πυροσβεστική νομοθεσία για τα δημόσια κτίρια.

Σχετικά Άρθρα

Δείκτης UGR (Unified Glare Rating): Γιατί είναι κρίσιμος στα γραφεία και πώς εξασφαλίζετε UGR < 19 για ξεκούραστη εργασία Μελέτη Φωτισμού με Dialux: Τι πρέπει να ζητήσετε από τον μηχανικό σας πριν την κατασκευή του επαγγελματικού σας χώρου Φωτισμός Ασφαλείας (Έκτακτης Ανάγκης) & Exit Signs: Τι ορίζει η πυροσβεστική νομοθεσία για τα δημόσια κτίρια Φωτισμός Καταστημάτων Λιανικής & Δείκτης CRI (Color Rendering Index): Πώς ο σωστός φωτισμός αυξάνει τις πωλήσεις

Preview