Δίκτυα Δεδομένων, Οπτικές Ίνες & Low Voltage
Επιστροφή στην κατηγορία.
Μετάβαση στην κατηγορίαΤοπολογία Αστέρας (Star Wiring) vs. Daisy Chain: Γιατί στα δίκτυα δεδομένων δεν κάνουμε ποτέ διακλαδώσεις από πρίζα σε πρίζα (όπως στο τηλέφωνο)
Έχετε επιλέξει το σωστό καλώδιο (Cat6a) και ξέρετε πώς να το τερματίσετε σωστά στην πρίζα. Τώρα, έρχεται η κρίσιμη στιγμή της όδευσης: Πώς θα τρέξουν τα καλώδια μέσα στους τοίχους;
Εδώ είναι που πολλοί παραδοσιακοί ηλεκτρολόγοι, μαθημένοι από τις εγκαταστάσεις της δεκαετίας του '90, κάνουν το πιο καταστροφικό λάθος στη δομημένη καλωδίωση: αντιμετωπίζουν τα καλώδια του ίντερνετ (Ethernet) σαν να είναι καλώδια αναλογικού τηλεφώνου ή... ρεύματος.
Πάμε να εξηγήσουμε γιατί η παλιά πρακτική της "διακλάδωσης" (από πρίζα σε πρίζα) σκοτώνει το δίκτυό σας και γιατί το σχήμα του "Αστέρα" είναι ο μόνος δρόμος.
1. Η Παλιά Σχολή: Η Παγίδα του "Daisy Chain" (Εν σειρά)
Στις παλιές τηλεφωνικές εγκαταστάσεις, ο ηλεκτρολόγος τραβούσε ένα κεντρικό καλώδιο από τον πίνακα μέχρι την πρίζα του σαλονιού. Από εκείνη την πρίζα, έπαιρνε δύο καλωδιάκια, τα έστριβε (μάτιζε) με τα προηγούμενα, και συνέχιζε το καλώδιο μέχρι την κρεβατοκάμαρα. Αυτή η τοπολογία ονομάζεται Daisy Chain (ή Bus/Διακλάδωση).
Γιατί δούλευε στο τηλέφωνο: Το αναλογικό τηλέφωνο είναι απλώς ένα ηλεκτρικό κύκλωμα. Αν ενώσεις τα καλώδια, η τάση μοιράζεται. Σηκώνατε το ακουστικό στο σαλόνι, το σηκώνατε και στην κρεβατοκάμαρα, και ακούγατε την ίδια γραμμή. Γιατί ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΕΙ το Ethernet: Το δίκτυο υπολογιστών δεν στέλνει απλό ρεύμα, στέλνει ψηφιακά δεδομένα σε εξωφρενικά υψηλές συχνότητες (εκατοντάδες MHz). Το πρωτόκολλο Ethernet είναι αυστηρά Point-to-Point (Σημείο προς Σημείο). Αν "κόψετε" ένα καλώδιο Cat6 στη μέση για να δώσετε ίντερνετ σε μια πρίζα και μετά να το συνεχίσετε για το επόμενο δωμάτιο, καταστρέφετε το βήμα συστροφής (Twist) των ζευγών, αλλάζετε την αντίσταση του χαλκού και δημιουργείτε αντανακλάσεις σήματος. Το αποτέλεσμα; Το Switch δεν θα καταφέρει να "κλειδώσει" ποτέ με τις συσκευές σας. Στην καλύτερη περίπτωση, η ταχύτητα θα πέσει στα ασταθή 10 Mbps, και στη χειρότερη, δεν θα έχετε καθόλου ίντερνετ.
2. Ο Μοναδικός Σωστός Τρόπος: Τοπολογία Αστέρας (Star Topology)
Στη Δομημένη Καλωδίωση επιτρέπεται μόνο μία τοπολογία: Ο Αστέρας.
Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει ένα κεντρικό σημείο στο σπίτι (συνήθως το Rack ή το χωνευτό κουτί όπου βρίσκεται το Router και το Switch). Από αυτό το κεντρικό σημείο, ξεκινάει ένα ΞΕΧΩΡΙΣΤΟ, ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ και ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΟ καλώδιο για ΚΑΘΕ ΠΡΙΖΑ του σπιτιού.
- Έχετε 3 πρίζες δικτύου στο σαλόνι; Θα ρίξετε 3 ξεχωριστά καλώδια που θα διανύσουν όλη τη διαδρομή από το σαλόνι μέχρι τον κεντρικό πίνακα.
- Κανένα καλώδιο δεν κόβεται, δεν ενώνεται με μονωτική ταινία και δεν μοιράζεται στα μισά της διαδρομής.
Τα Πλεονεκτήματα του Αστέρα:
- Μέγιστη Ταχύτητα: Κάθε πρίζα έχει το δικό της αποκλειστικό Bandwidth (π.χ. 1 Gbps ή 10 Gbps) κατευθείαν από τον κεντρικό εξοπλισμό.
- Απομόνωση Βλαβών (Fault Tolerance): Αν τρυπήσετε κατά λάθος τον τοίχο και κόψετε το καλώδιο που πάει στο παιδικό δωμάτιο, μόνο το παιδικό δωμάτιο θα μείνει χωρίς ίντερνετ. Το υπόλοιπο σπίτι (σαλόνι, γραφείο) θα συνεχίσει να δουλεύει άψογα, αφού έχουν τα δικά τους καλώδια.
- Ευελιξία: Στον κεντρικό πίνακα (Patch Panel), μπορείτε να αποφασίσετε τι θα κάνει η κάθε πρίζα. Τη μία μέρα το καλώδιο του υπνοδωματίου μπορεί να δίνει Ίντερνετ, και την επόμενη, αλλάζοντας απλώς ένα καλωδιάκι στο Rack, να δίνει τηλεφωνικό σήμα (VoIP).
3. Τι κάνουμε αν έχουμε ήδη Daisy Chain (Ανακαίνιση);
Πολύ συχνά αγοράζουμε ένα σπίτι 20ετίας και διαπιστώνουμε ότι ο εργολάβος είχε περάσει καλώδια UTP, αλλά τα είχε βάλει "σε σειρά" (από δωμάτιο σε δωμάτιο). Αν δεν μπορούμε να σκάψουμε, τι κάνουμε;
Η Λύση του Ενδιάμεσου Switch: Μη δοκιμάσετε να "ματίσετε" τα καλώδια πίσω από την πρίζα. Η μόνη λύση είναι να σπάσετε τη διαδρομή εγκαθιστώντας ενεργό εξοπλισμό.
- Στο πρώτο δωμάτιο που φτάνει το καλώδιο, τερματίζετε την άκρη του σε μια πρίζα και το συνδέετε σε ένα μικρό, φθηνό Switch (Gigabit Unmanaged Switch).
- Από αυτό το Switch παίρνετε ίντερνετ για το πρώτο δωμάτιο.
- Στη συνέχεια, συνδέετε πάνω στο Switch και το καλώδιο που φεύγει για το δεύτερο δωμάτιο!
Το Switch αναλαμβάνει να "διαβάσει" το ψηφιακό σήμα, να το αναζωογονήσει και να το στείλει στο επόμενο δωμάτιο. (Το μειονέκτημα είναι ότι θα χρειάζεστε μόνιμα ρεύμα/πρίζα στο πρώτο δωμάτιο για να τροφοδοτείτε το Switch).
4. Εξαιρέσεις: Πότε επιτρέπεται η διακλάδωση στα δεδομένα;
Για το τυπικό οικιακό δίκτυο ίντερνετ (LAN / Ethernet), δεν υπάρχει καμία εξαίρεση.
Ωστόσο, για να μην μπερδεύεστε αν διαβάζετε σχέδια αυτοματισμού, η τοπολογία Daisy Chain/Bus επιτρέπεται (και επιβάλλεται) σε ειδικά πρωτόκολλα βιομηχανικού ελέγχου, όπως:
- Το KNX (που είδαμε στους πρώτους πυλώνες του οδηγού).
- Το RS-485 / Modbus (επικοινωνία αντλιών θερμότητας, inverters φωτοβολταϊκών, συστημάτων συναγερμού).
Αυτά τα συστήματα επικοινωνούν με πολύ χαμηλές ταχύτητες (baud rate) και είναι σχεδιασμένα (το hardware τους) να μπαίνουν σε σειρά, το ένα πίσω από το άλλο, πάνω σε ένα κοινό καλώδιο "Bus".
Συνοψίζοντας
Όταν μιλάμε για καλώδια Ethernet, ο κανόνας είναι απόλυτος: Ένα καλώδιο, μία πρίζα, μία διαδρομή χωρίς διακοπές μέχρι το Rack. Οποιαδήποτε απόπειρα να εξοικονομήσετε μέτρα καλωδίου κάνοντας διακλαδώσεις μέσα στους τοίχους (όπως γινόταν στο ρεύμα ή το τηλέφωνο), θα καταδικάσει τον χώρο σας σε ένα προβληματικό και ασταθές δίκτυο, καταστρέφοντας όλη την επένδυση της ανακαίνισης.
Επόμενο Βήμα: Μιλήσαμε για την τοπολογία, αλλά η ποιότητα του ίδιου του χαλκού συχνά κρύβει επικίνδυνες παγίδες. Στην αγορά κυκλοφορούν καλώδια που εξωτερικά μοιάζουν με Cat6, είναι πολύ φθηνά, αλλά εσωτερικά... κρύβουν αλουμίνιο.
Συνεχίζουμε στον επόμενο οδηγό: Καλώδια CCA (Copper Clad Aluminum) vs. 100% Καθαρός Χαλκός: Γιατί η επιλογή φθηνού καλωδίου CCA θα σας κοστίσει πολύ ακριβά στο μέλλον.
Σχετικά Άρθρα
Τι είναι η Δομημένη Καλωδίωση: Γιατί είναι απαραίτητη σε κάθε σύγχρονη κατοικία και πώς προσθέτει αξία στο ακίνητο Πρίζες Δικτύου (Keystone Jacks): Πώς να τις συνδέσετε σωστά στον τοίχο με βάση τα χρωματικά πρότυπα T568A vs. T568B Πώς να "τερματίσετε" (Crimping) καλώδια Ethernet: Οδηγός DIY με βύσματα RJ45 (Pass-through vs. Standard) και χρήση πρέσας Πιστοποίηση Δικτύου (Fluke Testing): Πώς οι μηχανικοί ελέγχουν τις απώλειες, το Crosstalk (παρεμβολή) και το μήκος του καλωδίου
Κεντρικός Οδηγός
Επιστροφή στον κεντρικό οδηγό.
Μετάβαση στον οδηγό