Γιατί τα ηλεκτρολογικά επηρεάζουν τόσο πολύ την αεροστεγανότητα;

Επειδή δημιουργούν πολλές μικρές διατρήσεις και ανοιχτές διαδρομές αέρα σε σημεία όπου το κέλυφος θα έπρεπε να μένει απόλυτα σφραγισμένο.

Το blower door test μπορεί να δείξει πρόβλημα σε πρίζες και διακόπτες;

Ναι. Σε αδύναμα σημεία της εγκατάστασης, η διαρροή αέρα μπορεί να εντοπιστεί εύκολα κατά τη δοκιμή, ακόμη και με το χέρι.

Αεροστεγανότητα & Ηλεκτρολογικά: Ο "Δούρειος Ίππος" της Θερμομόνωσης

Σε ένα σύγχρονο σπίτι υψηλής ενεργειακής απόδοσης, η θερμομόνωση από μόνη της δεν αρκεί. Αν το κέλυφος δεν είναι αεροστεγές, ο κρύος αέρας και οι υδρατμοί βρίσκουν διαδρομές μέσα από κάθε αδύναμο σημείο και ακυρώνουν μέρος της επένδυσης.

Οι ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις είναι από τα πιο ύπουλα τέτοια σημεία. Κουτιά διακοπτών, σωλήνες, αναμονές και τρυπήματα της μεμβράνης αεροστεγανότητας λειτουργούν σαν ένας αόρατος Δούρειος Ίππος μέσα στον τοίχο.

Το θέμα δεν είναι μόνο λίγη παραπάνω απώλεια θερμότητας. Είναι η πιθανότητα θερμογεφυρών, η μεταφορά ψυχρού αέρα, η συμπύκνωση υδρατμών και τελικά η μούχλα μέσα σε σημεία που ο ιδιοκτήτης δεν βλέπει ποτέ.

1. Η αεροστεγανότητα λειτουργεί σαν αντιανεμικό μπουφάν για το σπίτι

Η θερμομόνωση μοιάζει με ένα χοντρό πουλόβερ: κρατά θερμότητα, αλλά αν τη διαπερνά ο αέρας δεν λειτουργεί όπως πρέπει. Η αεροστεγανότητα είναι το λεπτό αντιανεμικό στρώμα που σταματά αυτή τη διαπερατότητα.

Στα σύγχρονα κτίρια ο αερισμός δεν βασίζεται πλέον στις χαραμάδες. Βασίζεται σε ελεγχόμενα μηχανικά συστήματα και σε ένα κέλυφος που είναι όσο γίνεται πιο σφραγισμένο.

Αυτό σημαίνει ότι κάθε διάτρηση της μεμβράνης, κάθε κακοσφραγισμένο κουτί και κάθε άδειος σωλήνας αέρα παύει να είναι λεπτομέρεια και γίνεται στοιχείο της συνολικής κτιριακής φυσικής.

Αναλογία φράγματος αέρα και αντιανεμικού μπουφάν

Η θερμομόνωση δεν αρκεί μόνη της

Χωρίς αεροστεγανότητα, ο αέρας μεταφέρει την απώλεια μέσα από το ίδιο το μονωμένο κέλυφος.

Ο ελεγχόμενος αερισμός θέλει κλειστό περίβλημα

Τα σύγχρονα συστήματα λειτουργούν σωστά μόνο όταν οι ανεξέλεγκτες διαρροές είναι χαμηλές.

Κάθε τρύπα μετράει

Σε κτίρια υψηλής απόδοσης, μικρές ηλεκτρολογικές αστοχίες πολλαπλασιάζονται σε ενεργειακό επίπεδο.

Η αεροστεγανότητα είναι τεχνική απαίτηση

Δεν είναι θεωρητική πολυτέλεια αλλά μετρήσιμη ιδιότητα του κτιρίου.

2. Τα κλασικά ηλεκτρολογικά τρυπάνε το κέλυφος σε πολλά επίπεδα

Διαρροές αέρα από κουτιά και ηλεκτρολογικές διεισδύσεις

Ένα κοινό κουτί διακόπτη έχει ανοιχτές εισόδους, χαλαρά περάσματα σωλήνων και μηδενική λογική στεγάνωσης. Όταν τοποθετείται σε εξωτερικό τοίχο ή σε ξηρά δόμηση με μόνωση, δημιουργεί άμεσο μονοπάτι διαρροής αέρα.

Το ίδιο συμβαίνει και μέσα από τα ίδια τα σπιράλ. Ένας σωλήνας που ενώνει υπόγειο, ψυχρό κενό ή άλλο μη ελεγχόμενο χώρο με ένα θερμαινόμενο δωμάτιο λειτουργεί σαν μικρή καμινάδα που μεταφέρει ψυχρό αέρα.

Αν συνυπολογιστεί και η τοπική αφαίρεση μόνωσης γύρω από βαθιά κουτιά ή μεγάλες διατρήσεις, τότε οι ηλεκτρολογικές εργασίες δημιουργούν όχι ένα αλλά πολλά σημεία θερμικής και αεροστεγανής αστοχίας.

Τα κοινά κουτιά δεν είναι αεροστεγή

Σχεδιάστηκαν για συμβατικές εγκαταστάσεις, όχι για κτίρια με απαιτήσεις Passive House.

Τα σπιράλ μεταφέρουν αέρα

Ο κενός σωλήνας μπορεί να λειτουργήσει σαν αθέατη καμινάδα μέσα στην τοιχοποιία.

Τοπική απώλεια μόνωσης

Η βαθιά εντοίχιση κουτιών αφαιρεί υλικό από ευαίσθητα σημεία του κελύφους.

Το πρόβλημα είναι συνδυαστικό

Διαρροή αέρα, θερμογέφυρα και ασυνέχεια μεμβράνης εμφανίζονται συχνά ταυτόχρονα.

3. Η μεγαλύτερη ζημιά είναι συχνά η συμπύκνωση και όχι ο λογαριασμός

Όταν ο θερμός και υγρός αέρας του εσωτερικού περνά μέσα από μια πρίζα και φτάνει στο ψυχρό τμήμα ενός εξωτερικού τοίχου, ψύχεται και μπορεί να υγροποιηθεί. Αυτό το νερό συσσωρεύεται σε μέρη που δεν αερίζονται και δεν επιθεωρούνται εύκολα.

Η υγρασία μπορεί να εμφανιστεί μέσα στους σωλήνες, πάνω σε καλώδια ή πίσω από γυψοσανίδες και θερμομονωτικά υλικά. Εκεί αρχίζει η διάβρωση, η οξείδωση του χαλκού ή η ανάπτυξη μούχλας που υποβαθμίζει και το κτίριο και την ποιότητα του αέρα.

Γι’ αυτό σε τέτοιες κατασκευές η ηλεκτρολογική λεπτομέρεια δεν είναι απλώς ζήτημα ενεργειακής βελτιστοποίησης αλλά και ζήτημα υγιεινής, ανθεκτικότητας και μακροχρόνιας αξιοπιστίας του κελύφους.

Συμπύκνωση υδρατμών και μούχλα μέσα σε εξωτερικό τοίχο

Η υγροποίηση γίνεται αθέατα

Συμβαίνει μέσα στον τοίχο, όχι απαραίτητα πάνω στην ορατή πρίζα.

Μούχλα και οξείδωση συνδέονται άμεσα

Η κακή αεροστεγανότητα των ηλεκτρολογικών μπορεί να οδηγήσει και σε κατασκευαστική και σε ηλεκτρική βλάβη.

Το πρόβλημα πλήττει και την υγεία

Η κρυφή μούχλα πίσω από επενδύσεις ή ξηρά δόμηση επηρεάζει τον αέρα που αναπνέουν οι ένοικοι.

Το κόστος αποκατάστασης είναι δυσανάλογο

Μια φθηνή πρόληψη στην ηλεκτρολογική φάση προλαμβάνει πολύ ακριβότερες επεμβάσεις αργότερα.

4. Το blower door test αποκαλύπτει αν η μελέτη πέτυχε ή όχι

Στα παθητικά και πολύ αποδοτικά κτίρια, η αεροστεγανότητα δεν αφήνεται στην εντύπωση του εργοταξίου. Ελέγχεται με blower door test, δηλαδή με τεχνητή διαφορά πίεσης που κάνει τις διαρροές αέρα μετρήσιμες.

Σε μια κακή ηλεκτρολογική εγκατάσταση, οι διαρροές γίνονται αισθητές ακόμη και με το χέρι μπροστά από πρίζες και διακόπτες. Αυτό είναι η πιο σαφής ένδειξη ότι η λογική των συμβατικών κουτιών και των ανοιχτών σωλήνων δεν αρκεί πλέον.

Το συμπέρασμα είναι ξεκάθαρο: η νέα προσέγγιση πρέπει να σχεδιάζει από την αρχή αεροστεγή κουτιά, σφραγισμένες διελεύσεις και διαφορετική αρχιτεκτονική λογική. Η βιομηχανία έχει ήδη τις λύσεις, αρκεί να χρησιμοποιηθούν συνειδητά.