Το μπάνιο είναι ο πιο επικίνδυνος χώρος του σπιτιού επειδή εκεί συναντιούνται οι δύο μεγαλύτεροι εχθροί της ασφαλούς εγκατάστασης: το νερό και το ηλεκτρικό ρεύμα.
Όταν το σώμα είναι βρεγμένο, η ηλεκτρική αντίσταση μειώνεται δραματικά, άρα μια διαρροή που αλλού θα έδινε απλώς ένα τίναγμα, στο μπάνιο μπορεί να αποβεί μοιραία. Γι’ αυτό το πρότυπο ΕΛΟΤ 60364 ορίζει αυστηρές ζώνες ασφαλείας και συγκεκριμένα IP ratings.
Φανταστείτε το μπάνιο χωρισμένο σε αόρατα τμήματα ανάλογα με το πόσο κοντά βρίσκονται στο νερό. Κάθε ζώνη έχει δικούς της κανόνες για το τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται.
Αυτή η λογική δεν είναι γραφειοκρατία αλλά καθαρή φυσική: όσο πιο κοντά βρίσκεται μια συσκευή σε σημεία όπου μπορεί να πέσει νερό ή να σταθεί βρεγμένος άνθρωπος, τόσο αυστηρότερες πρέπει να είναι οι απαιτήσεις προστασίας.
Είναι το εσωτερικό της μπανιέρας ή της βάσης της ντουζιέρας. Επιτρέπονται μόνο συσκευές πολύ χαμηλής τάσης ασφαλείας SELV έως 12V AC με τουλάχιστον IPX7. Οτιδήποτε άλλο, όπως πρίζες, διακόπτες ή φωτιστικά 230V, απαγορεύεται αυστηρά, επειδή εδώ μιλάμε για άμεση επαφή με το νερό και συχνά με το ανθρώπινο σώμα.
Εκτείνεται ακριβώς πάνω από τη Ζώνη 0 μέχρι ύψος 2,25m. Επιτρέπονται συσκευές με προστασία IPX4 ή IPX5 αν υπάρχουν πίδακες νερού, όπως θερμοσίφωνες ή εξαεριστήρες, αλλά όχι διακόπτες και πρίζες 230V. Είναι η περιοχή όπου το πιτσίλισμα θεωρείται βέβαιο και όχι απλώς πιθανό.
Είναι η ζώνη ασφαλείας των 60 εκατοστών γύρω από τη Ζώνη 1, μέχρι επίσης τα 2,25m. Εκεί επιτρέπονται φωτιστικά και συσκευές IPX4, καθώς και ειδικές πρίζες ξυριστικής με μετασχηματιστή απομόνωσης, αλλά όχι κοινές Schuko και μη στεγανοί διακόπτες. Στα μικρά ελληνικά μπάνια, αυτή η απόσταση εξαντλεί συχνά σχεδόν όλο τον διαθέσιμο τοίχο.
Η παλιά «Ζώνη 3» έχει καταργηθεί ως όρος, όμως πρακτικά οτιδήποτε απέχει πάνω από 60cm από τη ντουζιέρα μπορεί να δεχτεί πρίζες και διακόπτες, μόνο όμως αν προστατεύεται από Ρελέ Διαρροής. Η κατάργηση του όρου δεν σημαίνει ότι ξαφνικά όλα επιτρέπονται χωρίς προσοχή.
Η ένδειξη IP σημαίνει Ingress Protection, δηλαδή Προστασία Εισχώρησης. Ο πρώτος αριθμός δείχνει προστασία από στερεά σώματα και σκόνη, ενώ ο δεύτερος προστασία από υγρά. Στο μπάνιο, αυτό που μας ενδιαφέρει κυρίως είναι ο δεύτερος αριθμός.
Για αυτόν τον λόγο δύο φωτιστικά που μοιάζουν εξωτερικά ίδια μπορεί να διαφέρουν ουσιαστικά στην καταλληλότητά τους για χρήση δίπλα σε ντουζιέρα, καθρέφτη ή περιοχή με έντονους υδρατμούς.
Προστασία από πιτσιλιές νερού από οποιαδήποτε κατεύθυνση. Είναι η ελάχιστη απαίτηση για τις Ζώνες 1 και 2.
Προστασία από πίδακες νερού και χρήσιμη επιλογή όταν η ντουζιέρα ή ο καθαρισμός εκθέτουν το υλικό σε ισχυρή πίεση νερού.
Προστασία από προσωρινή βύθιση στο νερό και απαραίτητη για εξοπλισμό που επιτρέπεται μόνο μέσα στη Ζώνη 0.
Στα περισσότερα ελληνικά μπάνια ο διαθέσιμος χώρος είναι μικρός, άρα η τήρηση αποστάσεων γίνεται πιο δύσκολη και ακόμη πιο σημαντική.
Παρότι ο κανονισμός εστιάζει κυρίως στη μπανιέρα και τη ντουζιέρα, η ασφαλής πρακτική απαιτεί οι πρίζες δίπλα στον νιπτήρα να απέχουν τουλάχιστον 60cm από τη βρύση και να διαθέτουν στεγανό καπάκι.
Οι πρίζες του μπάνιου τοποθετούνται ψηλά, συνήθως στα 1,40m έως 1,50m, ώστε να αποφεύγεται η επαφή με νερά στο δάπεδο ή πιτσίλισμα σε περίπτωση βλάβης. Το ύψος αυτό διευκολύνει επίσης τη χρήση κοντά στον καθρέφτη χωρίς καλώδια να κρέμονται χαμηλά σε επικίνδυνες θέσεις.
Η ασφαλέστερη λύση είναι να μπει έξω από το μπάνιο. Αν παραμείνει μέσα, πρέπει οπωσδήποτε να βρίσκεται εκτός Ζώνης 2. Έτσι μειώνεται η πιθανότητα να τον αγγίξει κάποιος με βρεγμένα χέρια ακριβώς τη στιγμή που βγαίνει από τη ντουζιέρα.
Όσο καλά κι αν είναι τα φωτιστικά ή οι πρίζες, τίποτα δεν υποκαθιστά το Ρελέ Διαρροής. Βάσει νόμου, όλες οι γραμμές του μπάνιου πρέπει να προστατεύονται από RCD ευαισθησίας 30mA.
Το RCD δεν αντικαθιστά τη σωστή γείωση, τη σωστή απόσταση και τα σωστά υλικά. Λειτουργεί ως τελευταίο επίπεδο άμυνας όταν κάτι πάει στραβά και πρέπει το ρεύμα να κοπεί άμεσα.
Αν μια συσκευή, όπως ένα σεσουάρ, έρθει σε επαφή με νερό, το ρελέ κόβει το ρεύμα σε κλάσματα δευτερολέπτου και αποτρέπει μια βέβαιη ηλεκτροπληξία. Αυτός είναι ο λόγος που κάθε ανακαίνιση μπάνιου πρέπει να περιλαμβάνει έλεγχο πίνακα και όχι μόνο αλλαγή πριζών ή φωτιστικών.
Δεν έχουν θέση στο μπάνιο, ούτε προσωρινά ούτε μόνιμα.
Ζητήστε συμπληρωματική ισοδυναμική σύνδεση, ώστε σωλήνες, κάσες, μπανιέρες και άλλα μεταλλικά μέρη να συνδέονται με τη γείωση της εγκατάστασης. Έτσι αποφεύγονται επικίνδυνες διαφορές δυναμικού ανάμεσα σε μεταλλικά στοιχεία που ο χρήστης μπορεί να αγγίξει ταυτόχρονα.
Προτιμήστε φωτιστικά τουλάχιστον IP44, επειδή οι υδρατμοί συγκεντρώνονται έντονα σε αυτό το σημείο και μπορούν να διαβρώσουν επαφές και υλικά.
⚠️ Η ηλεκτρολογική εγκατάσταση μπάνιου δεν είναι χώρος για αυτοσχεδιασμούς. Οι ζώνες ασφαλείας και τα σωστά IP ratings είναι κυριολεκτικά ζήτημα ζωής και θανάτου.
Επιστροφή στην κατηγορία.
Μετάβαση στην κατηγορίαΕπιστροφή στον κεντρικό οδηγό.
Μετάβαση στον οδηγό
