Όλοι έχουμε βρεθεί στη δυσάρεστη θέση να στήνουμε το νέο μας σπίτι και να ανακαλύπτουμε ότι η μοναδική πρίζα κρύβεται πίσω από το κεφαλάρι ή ότι ο διακόπτης του μπάνιου βρίσκεται πίσω από την ανοιχτή πόρτα.
Αυτά τα εκνευριστικά προβλήματα δεν είναι θέμα τύχης αλλά κακής εργονομικής μελέτης, γιατί η τοποθέτηση ηλεκτρολογικού υλικού αφορά λειτουργικότητα και ασφάλεια, όχι μόνο συμμετρία στον τοίχο.
Πριν δούμε κάθε δωμάτιο ξεχωριστά, υπάρχει ένας βασικός κανόνας που ακολουθούν οι εγκαταστάτες στην Ελλάδα για χώρους υποδοχής και διαδρόμους. Όλα τα ύψη μετρώνται από το τελικό, έτοιμο δάπεδο, δηλαδή αφού μπουν πλακάκια ή ξύλο.
Αυτή η λεπτομέρεια είναι κρίσιμη, γιατί αν μετρήσετε από την πλάκα σκυροδέματος ή από ένα πρόχειρο εργοταξιακό επίπεδο, μετά την τοποθέτηση δαπέδου οι τελικές στάθμες θα βγουν λανθασμένες και ο διακόπτης θα φαίνεται είτε υπερβολικά χαμηλά είτε άβολα ψηλά.
Τοποθετούνται συνήθως στα 1,05m έως 1,10m από το πάτωμα, ώστε να ανάβετε το φως με φυσιολογική κίνηση του χεριού χωρίς να το σηκώνετε ψηλά. Παράλληλα πρέπει να βρίσκονται 15cm έως 20cm από την κάσα της πόρτας και πάντα από την πλευρά που ανοίγει.
Οι τυπικές πρίζες τοποθετούνται χαμηλά, στα 0,30m έως 0,40m από το δάπεδο. Έτσι τα καλώδια μένουν διακριτικά και υπάρχει αρκετός χώρος ώστε το φις να μη βρίσκει στο σοβατεπί ή στη σφουγγαρίστρα. Όταν το ύψος πέσει υπερβολικά χαμηλά, κάθε καθαρισμός ή μικροδιαρροή στο πάτωμα αυξάνει άσκοπα την έκθεση του υλικού.
Κάθε δωμάτιο έχει τις δικές του απαιτήσεις. Ένα λάθος στην κουζίνα μπορεί να σας στερήσει χώρο από τον πάγκο, ενώ ένα λάθος στο μπάνιο μπορεί να γίνει πραγματικά επικίνδυνο.
Οι πρίζες πάγκου για μικροσυσκευές πρέπει να βρίσκονται στα 1,10m έως 1,20m από το δάπεδο, πάνω από το σοβατεπί του πάγκου που συνήθως είναι στα 90cm. Η παροχή για απορροφητήρα μένει ψηλά, περίπου στα 1,80m έως 2,00m, ώστε να κρύβεται μέσα στο ντουλάπι, ενώ οι πρίζες ψυγείου και φούρνου είναι προτιμότερο να μπαίνουν στο διπλανό ντουλάπι για πρόσβαση χωρίς μετακίνηση της συσκευής. Αυτή η πρόβλεψη γλιτώνει το συνηθισμένο λάθος όπου μια βαριά εντοιχισμένη συσκευή πρέπει να τραβηχτεί έξω μόνο και μόνο για να βγει το φις.
Δίπλα στα κομοδίνα, πρίζες και αλέ-ρετούρ δεν πρέπει να μένουν στα 30cm αλλά να ανεβαίνουν στα 0,60m έως 0,70m, δηλαδή ακριβώς πάνω από την επιφάνεια του κομοδίνου, ώστε να φορτίζετε κινητό και να ελέγχετε τον φωτισμό εύκολα. Αν η τηλεόραση μπει σε βάση τοίχου, οι πρίζες και τα data πρέπει να ανεβούν στα 1,20m έως 1,40m για να κρυφτούν τα καλώδια πίσω από την οθόνη, αντί να κρέμονται ορατά προς τα κάτω και να χαλούν πλήρως την τελική εικόνα του χώρου.
Χρειάζεται τουλάχιστον μία διπλή πρίζα χαμηλά σε κάθε γωνία για λαμπατέρ και καθαρισμό, ενώ σε ελεύθερο καναπέ στο κέντρο του χώρου αξίζει να μελετηθεί επιδαπέδια πρίζα. Στον τοίχο ψυχαγωγίας πρέπει να προβλέπεται συστοιχία 4-5 πριζών μαζί με TV και Data για αποκωδικοποιητή, router και soundbar. Αν αυτή η συγκέντρωση δεν προβλεφθεί από την αρχή, σχεδόν πάντα το αποτέλεσμα είναι πολύπριζα, πρόχειρες επεκτάσεις και ένα χάος καλωδίων πίσω από το έπιπλο.
Η πρίζα για ξυριστική μηχανή ή σεσουάρ τοποθετείται δίπλα στον καθρέφτη, ποτέ κάτω από 1,40m και ιδανικά στα 1,50m έως 1,60m, πάντα με προστατευτικό καπάκι IP44 και σε ασφαλή απόσταση από τον νιπτήρα. Η πρίζα του πλυντηρίου πρέπει να βρίσκεται δίπλα και όχι πίσω από τη συσκευή, περίπου στα 0,80m έως 1,00m, για να αποσυνδέεται αμέσως σε περίπτωση διαρροής.
Η εργονομία αποκτά διπλή σημασία όταν ο χώρος σχεδιάζεται για άτομα με κινητικές δυσκολίες, ηλικιωμένους ή χρήστες αναπηρικού αμαξιδίου. Σε αυτή την περίπτωση οι standard διαστάσεις πρέπει να προσαρμόζονται συνειδητά.
Η σωστή προσαρμογή δεν είναι πολυτέλεια αλλά βασική λειτουργική απαίτηση, γιατί ένα σημείο ρεύματος που για έναν όρθιο χρήστη φαίνεται φυσιολογικό μπορεί για έναν καθιστό χρήστη να είναι πρακτικά άχρηστο στην καθημερινότητα.
Οι διακόπτες φωτισμού κατεβαίνουν στα 0,90m έως 1,00m από το δάπεδο, ώστε να είναι εύκολα προσβάσιμοι και από καθιστή θέση.
Οι πρίζες ανεβαίνουν στα 0,45m έως 0,50m για να μη χρειάζεται ο χρήστης να σκύβει βαθιά κάθε φορά που θέλει να συνδέσει ή να αποσυνδέσει μια συσκευή. Η διαφορά λίγων εκατοστών μοιάζει μικρή στο σχέδιο, αλλά στην πράξη αλλάζει εντελώς την αυτονομία και την άνεση χρήσης.
Στις ελληνικές οικοδομές με διπλά τούβλα και εμφανή δοκάρια, ο θεωρητικός σχεδιασμός συχνά συγκρούεται με την πραγματική γεωμετρία του φέροντα οργανισμού. Ένα κλασικό λάθος είναι να επιμένει ο ιδιοκτήτης σε απόλυτη συμμετρία, αγνοώντας ότι εκεί μπορεί αργότερα να μπει βαρύ έπιπλο που θα αχρηστεύσει πλήρως την πρίζα.
Γι' αυτό ο σωστός σχεδιασμός δεν ξεκινά από το «πού δείχνει όμορφα στο σχέδιο», αλλά από το πού θα σταθεί πραγματικά το κρεβάτι, ο καναπές, το γραφείο και οι πόρτες όταν ο χώρος κατοικηθεί.
Μια πρίζα ακριβώς στη μέση του τοίχου μπορεί να φαίνεται σωστή στο σχέδιο αλλά να χαθεί πίσω από ντουλάπα, καναπέ ή κεφαλάρι. Η εργονομία προηγείται της γεωμετρικής τελειότητας.
Πριν μπει ο ηλεκτρολόγος για χαράξεις, σημαδέψτε πάνω στα τούβλα με κιμωλία πού θα μπει το κρεβάτι, πού ανοίγουν οι πόρτες και πού θα σταθεί ο καναπές. Αυτή η απλή προσομοίωση γλιτώνει δεκάδες εργονομικά λάθη και περιττές μετατοπίσεις μετά.
💡 Αφού λυθεί η εργονομία των υπνοδωματίων και του σαλονιού, η επόμενη μεγάλη δοκιμασία είναι η κουζίνα, όπου συνυπάρχουν υψηλά φορτία, πολλές συσκευές και αυστηρές ανάγκες κατανομής γραμμών.
Επιστροφή στην κατηγορία.
Μετάβαση στην κατηγορίαΕπιστροφή στον κεντρικό οδηγό.
Μετάβαση στον οδηγό
