Oikodomisis

Το Κουμπί "Test" στο Ρελέ Διαρροής: Γιατί ΠΡΕΠΕΙ να το πατάτε κάθε μήνα και τι σημαίνει αν δεν πέσει

Μπαίνουμε στην Κατηγορία Β, η οποία είναι αφιερωμένη στην πρόληψη. Η φιλοσοφία εδώ είναι απλή: Η συντήρηση κοστίζει πάντα λιγότερο από την επισκευή (ή την καταστροφή).

Ανοίξτε τον ηλεκτρικό σας πίνακα. Ανάμεσα στους δεκάδες διακόπτες και τις ασφάλειες, υπάρχει ένας διακόπτης (συνήθως πιο φαρδύς από τους άλλους) που έχει πάνω του ένα μικρό, συχνά χρωματιστό, κουμπάκι με το γράμμα "T" (Test).

Αυτή η συσκευή είναι ο Διακόπτης Διαφυγής Έντασης (ΔΔΕ), ευρέως γνωστός ως Ρελέ Διαρροής ή Αντιηλεκτροπληξιακός Διακόπτης. Είναι η μοναδική συσκευή σε όλο το σπίτι που έχει σχεδιαστεί αποκλειστικά για να προστατεύει την ανθρώπινη ζωή, και όχι τα καλώδια. Ωστόσο, το 90% των ανθρώπων δεν πατάει ποτέ αυτό το κουμπάκι, αγνοώντας ότι ένα "ξεχασμένο" ρελέ είναι συχνά ένα νεκρό ρελέ.

Πάμε να δούμε πώς λειτουργεί αυτός ο φύλακας άγγελος, γιατί το πάτημα του "Test" είναι ζήτημα ζωής και θανάτου, και πώς να κάνετε τον έλεγχο με ασφάλεια.

1. Η Παρεξήγηση: Το Ρελέ ΔΕΝ είναι Ασφάλεια

Για να καταλάβετε τη σημασία του, πρέπει να διαχωρίσουμε τους ρόλους στον πίνακά σας:

Το Σενάριο Ηλεκτροπληξίας: Έστω ότι ακουμπάτε το μεταλλικό περίβλημα ενός χαλασμένου πλυντηρίου και το ρεύμα αρχίζει να περνάει μέσα από το σώμα σας προς το πάτωμα (τη γη). Η "ζυγαριά" του ρελέ βλέπει ότι μπήκαν 10 Amperes στο σπίτι, αλλά επέστρεψαν μόνο 9.97 Amperes. Λείπουν 0.03 Amperes (30 mA). Το ρελέ καταλαβαίνει ότι αυτό το ελάχιστο ρεύμα που "λείπει", διαρρέει εκείνη τη στιγμή μέσα από την καρδιά σας. Ακαριαία (σε λιγότερο από 30 χιλιοστά του δευτερολέπτου), "ρίχνει" τον γενικό διακόπτη, κόβοντας το ρεύμα πριν προλάβετε να πάθετε ανακοπή.

Εικονογράφηση για 1. Η Παρεξήγηση: Το Ρελέ ΔΕΝ είναι Ασφάλεια

Οι Ασφάλειες (MCBs)

Προστατεύουν τα καλώδια και τις συσκευές από υπερφόρτωση ή βραχυκύκλωμα. Αν ενώσετε φάση με ουδέτερο, η ασφάλεια πέφτει για να μην πάρει φωτιά ο τοίχος.

Το Ρελέ Διαρροής

Προστατεύει εσάς. Λειτουργεί σαν ζυγαριά ακριβείας. Μετράει πόσο ρεύμα "μπαίνει" στο σπίτι σας (από τη Φάση) και πόσο "βγαίνει" (από τον Ουδέτερο). Αυτά τα δύο νούμερα πρέπει να είναι απολύτως ίσα.

2. Τι ακριβώς κάνει το κουμπί "Test" (T);

Εικονογράφηση για 2. Τι ακριβώς κάνει το κουμπί "Test" (T);

Το κουμπί Test δεν είναι ένας απλός διακόπτης on/off. Είναι ένας ενσωματωμένος προσομοιωτής διαρροής. Όταν το πατάτε, ένα μικρό εσωτερικό καλωδιάκι μέσα στο ρελέ δημιουργεί επίτηδες μια "ψεύτικη" διαρροή ρεύματος, ακριβώς στο όριο των 30 mA. Πρακτικά, κοροϊδεύετε τη συσκευή, κάνοντάς τη να νομίζει ότι κάποιος παθαίνει ηλεκτροπληξία εκείνη τη στιγμή.

3. Γιατί ΠΡΕΠΕΙ να το πατάτε κάθε μήνα; (Το κόλλημα)

Το ρελέ διαρροής είναι μια ευαίσθητη ηλεκτρομηχανική συσκευή. Αποτελείται από ελατήρια, μαγνήτες και μοχλούς. Όπως κάθε μηχανικό εξάρτημα που μένει ακίνητο για χρόνια, έτσι και τα εσωτερικά ελατήρια του ρελέ πιάνουν σκόνη, υγρασία και "κολλάνε" (Mechanical Stiction).

Αν έχετε να ρίξετε το ρελέ 5 χρόνια, τη στιγμή που θα υπάρξει πραγματική διαρροή και θα κινδυνεύσει η ζωή σας, ο μικροεπεξεργαστής του ρελέ θα δώσει την εντολή να κλείσει, αλλά ο μηχανισμός θα είναι τόσο σκουριασμένος/κολλημένος που δεν θα έχει τη δύναμη να ρίξει τον μοχλό. Το ρεύμα θα συνεχίσει να περνάει ανενόχλητο.

Πατώντας το "Test" μια φορά τον μήνα, "γυμνάζετε" τα ελατήρια, διώχνετε τη σκόνη από τις επαφές και διατηρείτε τον μηχανισμό σε άριστη ετοιμότητα. Επιπλέον, οι ίδιοι οι κατασκευαστές (ABB, Hager, Schneider) αναγράφουν ρητά πάνω στη συσκευή: "Test Monthly" (Ελέγχετε μηνιαίως).

Εικονογράφηση για 3. Γιατί ΠΡΕΠΕΙ να το πατάτε κάθε μήνα; (Το κόλλημα)

4. Πώς γίνεται η σωστή διαδικασία ελέγχου

Εικονογράφηση για 4. Πώς γίνεται η σωστή διαδικασία ελέγχου

Η διαδικασία παίρνει κυριολεκτικά 2 δευτερόλεπτα, αλλά θέλει μια μικρή προετοιμασία:

  1. Η Προειδοποίηση: Ενημερώστε όσους είναι στο σπίτι. Όταν πέσει το ρελέ, το σπίτι θα βυθιστεί στο σκοτάδι. Οι υπολογιστές θα κλείσουν απότομα, το Wi-Fi θα πέσει, και τα ρολόγια στους φούρνους θα μηδενίσουν. (Γι' αυτό προτείναμε τη χρήση UPS στο Rack σας!).
  2. Το Πάτημα: Με το ρεύμα αναμμένο, πιέστε το κουμπάκι "T".
  3. Το Αποτέλεσμα: Ο μοχλός του ρελέ (ή ολόκληρος ο διακόπτης, ανάλογα το μοντέλο) πρέπει να πέσει με έναν χαρακτηριστικό, κοφτό θόρυβο ("κλακ") ακαριαία, την ίδια στιγμή που πατάτε το κουμπί. Το ρεύμα σε όλο το σπίτι πρέπει να κοπεί εντελώς.
  4. Η Επαναφορά: Απλώς σηκώστε τον μοχλό του ρελέ ξανά προς τα πάνω. Το ρεύμα θα επανέλθει. Τελειώσατε για αυτόν τον μήνα.

5. Ο Εφιάλτης: Τι σημαίνει αν ΠΑΤΗΣΕΤΕ το Test και ΔΕΝ πέσει το ρελέ;

Αν πατήσετε το κουμπάκι και δεν συμβεί τίποτα (ή αν ακούσετε έναν θόρυβο αλλά ο μοχλός δεν πέφτει και τα φώτα μένουν αναμμένα), έχετε κατάσταση Έκτακτης Ανάγκης (Emergency).

Αυτό σημαίνει ότι το ρελέ σας είναι ΝΕΚΡΟ. Δεν έχετε απολύτως καμία αντιηλεκτροπληξιακή προστασία στο σπίτι. Αν το παιδί σας βάλει ένα πιρούνι στην πρίζα, ή αν ο θερμοσίφωνας έχει διαρροή ενώ κάνετε μπάνιο, τίποτα δεν θα σας σώσει.

Η Λύση

Δεν διορθώνεται. Καλέστε αμέσως αδειούχο ηλεκτρολόγο για την άμεση αντικατάστασή του. Ένα νέο, επώνυμο ρελέ διαρροής (τύπου A) κοστίζει περίπου 40€ - 60€ συν την εργασία, ένα ελάχιστο τίμημα για την ανθρώπινη ζωή.

6. Τι σημαίνει αν το ρελέ πέφτει "από μόνο του";

Αν το ρελέ πέφτει συχνά ενώ δεν πατάτε το κουμπί Test, αυτό δεν σημαίνει ότι έχει χαλάσει. Αντιθέτως, κάνει άριστα τη δουλειά του. Σημαίνει ότι κάπου στο σπίτι (συνήθως σε κάποια ηλεκτρική συσκευή με νερό, όπως το ψυγείο ή ο θερμοσίφωνας, ή σε κάποια εξωτερική πρίζα στον κήπο) υπάρχει πραγματική διαρροή ρεύματος, και το ρελέ ρίχνει τον γενικό για να σας προστατεύσει από την κρυφή βλάβη. (Θα αναλύσουμε το troubleshooting αυτού του σεναρίου στην Κατηγορία Γ).

Συνοψίζοντας

Η ηλεκτροπληξία δεν συγχωρεί και δεν δίνει δεύτερη ευκαιρία. Η ύπαρξη του ρελέ διαρροής στον πίνακά σας είναι το πρώτο βήμα, αλλά η λειτουργικότητά του είναι το δεύτερο και πιο κρίσιμο. Βάλτε μια υπενθύμιση στο κινητό σας (π.χ. την 1η κάθε μήνα, όταν πληρώνετε το ενοίκιο) για να πατάτε το κουμπί "Test". Αυτή η κίνηση του 1 δευτερολέπτου εξασφαλίζει ότι το σπίτι σας παραμένει ένα ασφαλές καταφύγιο.

Επόμενο Βήμα: Ο πίνακας κρύβει και άλλους, πιο σιωπηλούς κινδύνους. Τα καλώδια μπορεί να υπερθερμαίνονται δραματικά, λιώνοντας τα πλαστικά, χωρίς εσείς να βλέπετε ή να μυρίζετε απολύτως τίποτα... μέχρι να είναι αργά.

Συνεχίζουμε στην προληπτική επιθεώρηση του πίνακα: Θερμογραφικός Έλεγχος Ηλεκτρικού Πίνακα: Πώς η θερμοκάμερα εντοπίζει καλώδια που κινδυνεύουν να πιάσουν φωτιά πριν καν μυρίσουν.

Σχετικά Άρθρα

Θερμογραφικός Έλεγχος Ηλεκτρικού Πίνακα: Πώς η θερμοκάμερα εντοπίζει καλώδια που κινδυνεύουν να πιάσουν φωτιά πριν καν μυρίσουν Σύσφιξη Επαφών στον Πίνακα: Η νούμερο ένα προληπτική εργασία που γλιτώνει τα σπίτια από βραχυκυκλώματα και σπινθήρες Προληπτική Αντικατάσταση Πριζών: Πότε το χαλάρωμα στα "αυτάκια" της πρίζας γίνεται επικίνδυνο για τις συσκευές σας Γιατί Πέφτει Συνεχώς το Ρελέ Διαρροής; Τα 5 πιο συνηθισμένα σενάρια (Θερμοσίφωνας, Ψυγείο, Υγρασία) και πώς να τα απομονώσετε

Preview