Μέχρι τώρα εξετάσαμε τη "μεγάλη εικόνα": Πώς μετράμε ολόκληρα σπίτια, ορόφους ή τριφασικούς πίνακες. Τι γίνεται όμως όταν το πρόβλημα είναι πολύ συγκεκριμένο;
Παρατηρείτε τον λογαριασμό του ρεύματος να είναι φουσκωμένος και οι υποψίες σας στρέφονται στο παλιό ψυγείο 15ετίας που κληρονομήσατε. Ή αναρωτιέστε πόσο πραγματικά σας κοστίζει το gaming PC που δουλεύει όλη νύχτα, ή εκείνο το μικρό αερόθερμο που έχετε κάτω από το γραφείο σας.
Το να φωνάξετε ηλεκτρολόγο για να βάλει μετρητή ράγας στον πίνακα μόνο και μόνο για να μετρήσει μια πρίζα, είναι υπερβολικό, ακριβό και πολλές φορές τεχνικά αδύνατο (αφού η ίδια γραμμή μπορεί να δίνει ρεύμα σε δέκα διαφορετικές πρίζες).
Εδώ έρχεται να μας σώσει το απόλυτο "gadget" του σύγχρονου σπιτιού: Η Έξυπνη Πρίζα με Μετρητή Κατανάλωσης (Smart Plug with Energy Monitoring). Ως μηχανικοί, βλέπουμε αυτά τα μικρά εξαρτήματα ως τα απόλυτα διαγνωστικά εργαλεία για κάθε σπίτι. Πάμε να δούμε πώς δουλεύουν, πόσο ακριβή είναι και ποια είναι η "κρυφή παγίδα" που μπορεί να βάλει φωτιά στο σπίτι σας.
Η φιλοσοφία είναι η επιτομή του "Plug & Play". Η έξυπνη πρίζα είναι ένας αντάπτορας. Την κουμπώνετε στην πρίζα του τοίχου σας, και στη συνέχεια κουμπώνετε πάνω της το φις της συσκευής που θέλετε να ελέγξετε.
Μέσα στο μικρό της περίβλημα κρύβει:
Η συσκευή στέλνει τα δεδομένα στο κινητό σας, επιτρέποντάς σας να δείτε γραφήματα με το πόσες κιλοβατώρες (kWh) έκαψε το ψυγείο σας χθες, την προηγούμενη εβδομάδα ή ολόκληρο τον μήνα.
Πολλοί καταναλωτές είναι διστακτικοί: "Πώς μπορεί ένα πλαστικό πραγματάκι των 15 ευρώ να μετράει σωστά;"
Η αλήθεια είναι εντυπωσιακή: Ναι, είναι εξαιρετικά ακριβείς. Τα σύγχρονα τσιπάκια μέτρησης (όπως αυτά που χρησιμοποιούν εταιρείες σαν την TP-Link/Tapo, τη Shelly, τη Sonoff ή την Eve) έχουν περιθώριο σφάλματος συνήθως μεταξύ 1% και 2%. Για οικιακή χρήση και διαγνωστικούς σκοπούς (για να βρείτε δηλαδή ποια συσκευή "καίει" τα χρήματά σας), αυτή η ακρίβεια είναι κάτι παραπάνω από ικανοποιητική.
Προσοχή όμως: Όπως μάθαμε στο προηγούμενο κεφάλαιο, αυτές οι συσκευές δεν έχουν πιστοποίηση MID. Αυτό σημαίνει ότι τα νούμερά τους δεν έχουν νομική ισχύ. Αν τις χρησιμοποιήσετε για να χρεώσετε τον συγκάτοικό σας για το ρεύμα που έκαψε το αερόθερμό του, το κάνετε καθαρά σε επίπεδο "καλής πίστης".
Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα των Smart Plugs δεν είναι ότι απλώς "κοιτάζουν", αλλά ότι δρουν! Επειδή διαθέτουν ενσωματωμένο διακόπτη, μπορείτε να φτιάξετε Σενάρια (Routines) για να κάνετε απόσβεση των χρημάτων σας αμέσως.
Μετράτε τον ψύκτη νερού στο γραφείο και βλέπετε ότι καίει ρεύμα όλη τη νύχτα και τα Σαββατοκύριακα, απλώς για να κρατάει το νερό κρύο (ενώ δεν υπάρχει κανείς εκεί). Ρυθμίζετε την έξυπνη πρίζα να του "κόβει" το ρεύμα κάθε απόγευμα στις 18:00 και να τον ανάβει ξανά στις 07:00 το πρωί.
Μετράτε την τηλεόραση, το ηχοσύστημα και τις κονσόλες. Βλέπετε ότι ακόμα και όταν είναι "σβηστά" (σε Standby), τραβάνε συνολικά 20W. Απλώς ρυθμίζετε την πρίζα να κλείνει εντελώς όταν πάτε για ύπνο, μηδενίζοντας την αόρατη κατανάλωση (Vampire Power).
Εδώ φτάνουμε στο πιο κρίσιμο σημείο του οδηγού. Οι έξυπνες πρίζες είναι φανταστικές για τηλεοράσεις, υπολογιστές, ψυγεία, φωτιστικά και ανεμιστήρες. Είναι όμως επικίνδυνες για "βαριά" φορτία.
Αν διαβάσετε το κουτί τους, οι περισσότερες λένε "Max Load: 16A (3680W)". Αυτό συχνά είναι ένα θεωρητικό νούμερο εργαστηρίου. Στην πραγματικότητα, το εσωτερικό ρελέ και οι επαφές αυτών των συσκευών είναι μικροσκοπικά. Αν εσείς βάλετε πάνω σε μια τέτοια πρίζα μια "βαριά" συσκευή με αντιστάσεις που δουλεύει ασταμάτητα στο φουλ, η έξυπνη πρίζα θα ζεσταθεί δραματικά. Τα πλαστικά της θα λιώσουν και υπάρχει σοβαρός κίνδυνος πυρκαγιάς.
Συσκευές που ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΠΟΤΕ να μπαίνουν σε έξυπνες πρίζες του εμπορίου:
Ο Κανόνας του Μηχανικού: Χρησιμοποιήστε τα Smart Plugs άφοβα για συσκευές που τραβάνε συνεχόμενα κάτω από 2000W. Για οτιδήποτε μεγαλύτερο, η μέτρηση και ο έλεγχος πρέπει να γίνεται υποχρεωτικά μέσα από τον ηλεκτρικό πίνακα (με ρελέ ράγας και CT Clamps), όπου οι συσκευές είναι φτιαγμένες για να αντέχουν τέτοια θερμικά φορτία.
Μια έξυπνη πρίζα με δυνατότητα Energy Monitoring (με κόστος 15€ - 25€) είναι το απόλυτο "εργαλείο" που πρέπει να έχει κάθε σπίτι στο συρτάρι του. Χρησιμοποιήστε τη σαν ερευνητή: Βάλτε τη για μια εβδομάδα στο ψυγείο, την επόμενη εβδομάδα στο PC και την επόμενη στο κλιματιστικό. Θα καταλάβετε αμέσως ποιες συσκευές έχουν την πραγματική ευθύνη για τον "φουσκωμένο" λογαριασμό σας και θα μπορέσετε να πράξετε ανάλογα, εξασφαλίζοντας πάντα ότι δεν την υπερφορτώνετε με μεγάλες ηλεκτρικές αντιστάσεις.
Επόμενο Βήμα: Ολοκληρώσαμε την Κατηγορία Α (Έξυπνοι Μετρητές) μαθαίνοντας τα πάντα για τις οικιακές εφαρμογές. Πώς όμως επικοινωνούν όλα αυτά τα δεδομένα όταν έχουμε να κάνουμε με ένα τεράστιο εργοστάσιο ή ένα νοσοκομείο με 500 μετρητές;
Συνεχίζουμε στον τελευταίο οδηγό αυτής της ενότητας: Πρωτόκολλα Επικοινωνίας για Μεγάλα Κτίρια: Πώς "μιλάνε" οι βιομηχανικοί μετρητές (Modbus, M-Bus, Zigbee).
Επιστροφή στην κατηγορία.
Μετάβαση στην κατηγορίαΕπιστροφή στον κεντρικό οδηγό.
Μετάβαση στον οδηγό
