Έξυπνοι Μετρητές Wi-Fi (π.χ. Shelly EM, Sonoff): Οδηγός αγοράς,
χαρακτηριστικά και εγκατάσταση
Στο προηγούμενο κεφάλαιο είδαμε πώς ένας μετρητής ράγας (DIN) μπορεί να
καταγράψει την κατανάλωση ενός ενοικιαστή ή μιας συγκεκριμένης συσκευής.
Όμως, το να πρέπει να ανοίγετε τον ηλεκτρικό πίνακα, να σημειώνετε τα
νούμερα σε ένα τεφτέρι με το μολύβι και μετά να κάνετε αφαιρέσεις με το
κομπιουτεράκι, είναι μια διαδικασία που ανήκει στη δεκαετία του '90.
Σήμερα, η πληροφορία πρέπει να έρχεται σε εσάς, όχι να την ψάχνετε.
Εδώ μπαίνουν στο παιχνίδι οι Έξυπνοι Μετρητές Wi-Fi (Smart Energy
Monitors). Πρόκειται για συσκευές που φέρνουν την επανάσταση του IoT
(Internet of Things) μέσα στον ηλεκτρικό σας πίνακα. Ως μηχανικοί,
βλέπουμε αυτές τις συσκευές να αποτελούν πλέον το "Α και το Ω"
κάθε σύγχρονης ηλεκτρολογικής εγκατάστασης. Πάμε να δούμε πώς
λειτουργούν, ποιες εταιρείες κυριαρχούν στην αγορά και τι πρέπει να
προσέξετε πριν την αγορά.
1. Τι είναι οι Έξυπνοι Μετρητές Wi-Fi;
Οπτικά, μοιάζουν με τους κλασικούς μετρητές ράγας ή με μικρά πλαστικά
"κουτάκια" που κρύβονται πίσω από τις ασφάλειες. Η ειδοποιός
διαφορά τους είναι ότι διαθέτουν εσωτερική κεραία Wi-Fi.
Μόλις ο ηλεκτρολόγος τους συνδέσει στο ρεύμα, οι μετρητές αυτοί
συνδέονται στο router του σπιτιού σας (όπως ακριβώς το κινητό ή το
laptop σας). Από εκείνη τη στιγμή, στέλνουν αδιάκοπα (κάθε
δευτερόλεπτο) τα δεδομένα κατανάλωσης στον Cloud server της
κατασκευάστριας εταιρείας. Εσείς, ανοίγετε απλώς το App στο κινητό σας
και βλέπετε τα πάντα ζωντανά, από οπουδήποτε στον κόσμο.
2. Τα 3 Τεράστια Πλεονεκτήματα
Γιατί να δώσετε παραπάνω χρήματα για έναν μετρητή Wi-Fi αντί για έναν
απλό με οθόνη LCD;
Ζωντανά Γραφήματα & Ιστορικό
Η εφαρμογή αποθηκεύει τα δεδομένα σας (συχνά για πάνω από έναν
χρόνο). Μπορείτε να δείτε αναλυτικά γραφήματα (μπάρες) για το τι
κάψατε σήμερα, χθες, ή τον περασμένο Αύγουστο. Κάποια Apps
υπολογίζουν αυτόματα και το κόστος σε ευρώ.
Απομακρυσμένος Έλεγχος (Ενσωματωμένο Ρελέ)
Οι περισσότεροι έξυπνοι μετρητές δεν "κοιτάζουν" απλώς το
ρεύμα, αλλά μπορούν και να το κόψουν! Διαθέτουν εσωτερικά ρελέ
(διακόπτες). Αν δείτε από το γραφείο σας ότι ο θερμοσίφωνας στο
σπίτι έμεινε αναμμένος, πατάτε ένα κουμπί στο κινητό και τον
κλείνετε.
Αυτοματισμοί & Ειδοποιήσεις
Μπορείτε να ορίσετε κανόνες. Για παράδειγμα: "Αν η συνολική
κατανάλωση του σπιτιού ξεπεράσει τα 6000W, στείλε μου ειδοποίηση στο
κινητό (Push Notification) για να κλείσω κάτι πριν πέσει η γενική
ασφάλεια".
3. Shelly vs. Sonoff: Οι "Βασιλιάδες" του DIY
Αν ψάξετε στην αγορά, δύο ονόματα κυριαρχούν στις προσιτές λύσεις
παρακολούθησης ενέργειας:
Shelly (της Ευρωπαϊκής Allterco)
Είναι ίσως το πιο αγαπητό brand των ηλεκτρολόγων και των tech
enthusiasts. Τα προϊόντα τους (όπως το δημοφιλές Shelly EM ή το
Shelly Pro 3EM) είναι μικροσκοπικά, εξαιρετικά αξιόπιστα και (το
σημαντικότερο) προσφέρουν ανοιχτό λογισμικό (Local API, MQTT). Αυτό
σημαίνει ότι μπορούν να δουλέψουν τοπικά χωρίς να εξαρτώνται από το
Cloud, αν συνδεθούν σε συστήματα όπως το Home Assistant.
Sonoff (της Κινεζικής ITEAD)
Χρησιμοποιούν το οικοσύστημα eWeLink. Είναι λίγο πιο ογκώδη
(μπαίνουν κατευθείαν στη ράγα DIN) και εστιάζουν στην ευκολία χρήσης
και την πολύ χαμηλή τιμή. Μοντέλα όπως το Sonoff POW Origin/Elite
είναι ιδανικά για όσους θέλουν μια γρήγορη, οικονομική λύση (π.χ.
για ένα Airbnb).
4. Τι να προσέξετε πριν την αγορά (Οδηγός Επιλογής)
Μην αγοράσετε τον πρώτο μετρητή που θα βρείτε μπροστά σας. Ελέγξτε
αυτούς τους τρεις παράγοντες:
Αριθμός Καναλιών (Πόσα πράγματα μετράει;)
Κάποιοι μετρητές (όπως το Shelly EM) διαθέτουν δύο
"κανάλια". Μπορούν να πάρουν δύο διαφορετικά αμπερόμετρα
(CT Clamps). Έτσι, με μία συσκευή, μετράτε ταυτόχρονα το ρεύμα που
έρχεται από τη ΔΕΗ, αλλά και το ρεύμα που παράγει το φωτοβολταϊκό
σας στο μπαλκόνι!
Ένταση (Amperes)
Αν αγοράσετε μετρητή "Άμεσης Σύνδεσης" (όπου το ρεύμα
περνάει από μέσα του), δείτε το όριο. Αν ο θερμοσίφωνας τραβάει 16A,
ένας μετρητής Sonoff POW που αντέχει 16A θα δουλεύει στο όριό του
και μπορεί να λιώσει. Επιλέξτε συσκευές που αντέχουν 20A ή 25A για
μικρά φορτία.
Επιλογή με CT Clamps
Για τη μέτρηση ολόκληρου του σπιτιού, απαιτείται υποχρεωτικά
μετρητής που δέχεται εξωτερικούς μετασχηματιστές έντασης (μανταλάκια
CT 50A ή 120A). Το ρεύμα του σπιτιού είναι τεράστιο και απαγορεύεται
να περάσει μέσα από μικρές, πλαστικές συσκευές.
5. Το μεγάλο πρόβλημα της Εγκατάστασης (Το "Κλουβί Faraday")
Η εγκατάσταση από τον ηλεκτρολόγο είναι απλή υπόθεση. Το πραγματικό
πρόβλημα (που ανακαλύπτουν οι ιδιοκτήτες αργότερα) είναι η
συνδεσιμότητα.
Ο ηλεκτρικός πίνακας στα περισσότερα σπίτια είναι ένα βαρύ μεταλλικό
κουτί. Στη φυσική, ένα κλειστό μεταλλικό κουτί λειτουργεί ως
"Κλουβί Faraday" (Faraday Cage). Μπλοκάρει δηλαδή σχεδόν
πλήρως τα ραδιοκύματα και το Wi-Fi! Αν το router σας είναι στο σαλόνι
και ο πίνακας είναι στο υπόγειο, ο έξυπνος μετρητής σας απλώς... δεν θα
έχει σήμα. Θα αποσυνδέεται συνεχώς και θα χάνετε τα δεδομένα σας.
Η Λύση: Πριν αγοράσετε μετρητή Wi-Fi, βάλτε το κινητό σας μέσα στον
μεταλλικό πίνακα και δείτε αν πιάνει Wi-Fi. Αν όχι, θα χρειαστεί να
τοποθετήσετε ένα Wi-Fi Extender (ή Powerline) στην πρίζα ακριβώς δίπλα
(ή ακριβώς έξω) από τον ηλεκτρικό πίνακα, ώστε το σήμα να είναι
"καμπάνα".
Συνοψίζοντας
Οι έξυπνοι μετρητές Wi-Fi είναι η απόλυτη επένδυση για την εξοικονόμηση
ενέργειας. Το κόστος τους κυμαίνεται από 20€ έως 60€, ποσό που συχνά
αποσβένεται τον πρώτο κιόλας μήνα, αφού σας επιτρέπουν να εντοπίσετε και
να απενεργοποιήσετε συσκευές που "έκαιγαν" ρεύμα χωρίς να το
γνωρίζετε.
Επόμενο Βήμα: Αναφέραμε πολλές φορές σε αυτό το άρθρο τα
"μανταλάκια" ή CT Clamps που επιτρέπουν την ασφαλή μέτρηση
τεράστιων φορτίων. Πώς λειτουργεί αυτή η "μαγική" τεχνολογία
που διαβάζει το ρεύμα χωρίς να ακουμπάει τον χαλκό; Συνεχίζουμε στον
τεχνικό οδηγό μας: Μετασχηματιστές Έντασης (CT Clamps): Πώς μετράμε το
ρεύμα με ασφάλεια, χωρίς να κόψουμε ή να αποσυνδέσουμε τα κεντρικά
καλώδια.