Oikodomisis

Γιατί Πέφτει η Γενική Ασφάλεια ή η Ασφάλεια του Μετρητή (Χελώνας); Η διαφορά της υπερφόρτωσης από το βραχυκύκλωμα

Στο προηγούμενο άρθρο είδαμε την περίπτωση που "πέφτει" το Ρελέ Διαρροής (διαρροή ρεύματος). Υπάρχει όμως και ένα άλλο σενάριο: Το Ρελέ μένει πάνω, αλλά "σκάει" με θόρυβο η Γενική Ασφάλεια στον πίνακά σας ή, ακόμα χειρότερα, η ασφάλεια που βρίσκεται έξω, στον μετρητή του ΔΕΔΔΗΕ (τη γνωστή "Χελώνα").

Όταν συμβαίνει αυτό, το πρόβλημα δεν είναι ότι το ρεύμα "δραπετεύει" προς τη γη. Το πρόβλημα είναι ότι το ρεύμα που ζητάτε είναι πάρα πολύ για να το αντέξουν τα καλώδια και οι διακόπτες σας.

Υπάρχουν δύο τελείως διαφορετικοί λόγοι που προκαλούν αυτό το φαινόμενο: η Υπερφόρτωση και το Βραχυκύκλωμα. Πάμε να δούμε πώς θα τα ξεχωρίσετε και γιατί μερικές φορές τρέχετε με το κλειδί της χελώνας στον δρόμο.

1. Υπερφόρτωση (Overload): Το σπίτι "δεν αντέχει"

Η υπερφόρτωση είναι το πιο συνηθισμένο σενάριο σε παλιά σπίτια με μονοφασικό ρεύμα. Κάθε σπίτι έχει ένα συγκεκριμένο όριο ενέργειας που μπορεί να τραβήξει (συνήθως 8-10 kW για μονοφασική παροχή).

Εικονογράφηση για 1. Υπερφόρτωση (Overload): Το σπίτι "δεν αντέχει"

Τι συμβαίνει

Ανάβετε ταυτόχρονα τον φούρνο (για το φαγητό), τον θερμοσίφωνα (για μπάνιο), το πλυντήριο και ίσως ένα αερόθερμο. Η Γενική Ασφάλεια βλέπει ότι το ρεύμα που περνάει από μέσα της ξεπερνάει το όριό της (π.χ. τα 35 ή 40 Amperes).

Πώς αντιδρά η ασφάλεια

Η ασφάλεια δεν πέφτει ακαριαία. Ζεσταίνεται σιγά-σιγά. Μπορεί να δουλεύετε έτσι για 10-15 λεπτά και ξαφνικά "κλακ", όλα σβήνουν.

Πώς το καταλαβαίνετε

Αν σηκώσετε την ασφάλεια και αυτή μείνει πάνω για λίγα λεπτά αλλά ξαναπέσει μόλις ανάψετε πάλι τον φούρνο, τότε έχετε ξεκάθαρα υπερφόρτωση.

Η Λύση

Πρέπει να μάθετε να μην ανάβετε "βαριές" συσκευές ταυτόχρονα ή να ζητήσετε από τον ΔΕΔΔΗΕ επαύξηση ισχύος (π.χ. μετατροπή σε Τριφασικό ρεύμα).

2. Βραχυκύκλωμα (Short Circuit): Η βίαιη σύγκρουση

Εικονογράφηση για 2. Βραχυκύκλωμα (Short Circuit): Η βίαιη σύγκρουση

Το βραχυκύκλωμα είναι μια "αστραπιαία" βλάβη και πολύ πιο επικίνδυνη από την υπερφόρτωση.

Τι συμβαίνει

Η "Φάση" (το καλώδιο που φέρνει το ρεύμα) έρχεται σε απευθείας επαφή με τον "Ουδέτερο" (το καλώδιο επιστροφής) χωρίς να παρεμβάλλεται κάποια συσκευή. Αυτό μπορεί να γίνει από ένα κομμένο καλώδιο, μια λιωμένη πρίζα ή μια καμένη πλακέτα τηλεόρασης.

Πώς αντιδρά η ασφάλεια

Τη στιγμή της επαφής, το ρεύμα που προσπαθεί να περάσει είναι άπειρο. Η ασφάλεια πέφτει ακαριαία με έναν δυνατό θόρυβο (συχνά ακούγεται σαν "τσαφ" ή πυροβολισμός).

Πώς το καταλαβαίνετε

Αν προσπαθήσετε να σηκώσετε την ασφάλεια και αυτή "πετάει σπίθες" ή "κλωτσάει" αμέσως πίσω προς τα κάτω, έχετε ενεργό βραχυκύκλωμα. Μην επιμείνετε, γιατί θα καταστρέψετε την ασφάλεια ή θα πάρετε φωτιά.

Η Λύση

Πρέπει να βρείτε ποια συσκευή βραχυκυκλώνει (βγάζοντας τα φις από τις πρίζες) ή να καλέσετε ηλεκτρολόγο για να βρει το βραχυκύκλωμα μέσα στις γραμμές των τοίχων.

3. Γιατί πέφτει η "Χελώνα" (Μετρητής) και όχι η ασφάλεια του σπιτιού;

Αυτό είναι το πιο εκνευριστικό ερώτημα: "Γιατί πρέπει να βγω στον δρόμο/πυλωτή για να σηκώσω το ρεύμα, ενώ η ασφάλεια μέσα στο σπίτι δεν έπεσε;"

Αυτό οφείλεται στην έλλειψη Επιλεκτικότητας (Selectivity).

  1. Το Όριο: Η ασφάλεια μέσα στο σπίτι σας είναι συνήθως 35 Amperes. Η ασφάλεια έξω στον μετρητή είναι επίσης 35 Amperes (ή 40A).
  2. Η "Μάχη": Όταν γίνει ένα βραχυκύκλωμα, το ρεύμα τρέχει τόσο γρήγορα που και οι δύο ασφάλειες το "νιώθουν" ταυτόχρονα. Μερικές φορές, η εξωτερική ασφάλεια του ΔΕΔΔΗΕ (που είναι συχνά παλαιού τύπου, τήξεως ή διαφορετικής καμπύλης) είναι πιο "ευαίσθητη" ή πιο "γρήγορη" από την εσωτερική και πέφτει πρώτη.
  3. Η Παλαιότητα: Οι ασφάλειες στις χελώνες είναι εκτεθειμένες σε υγρασία και θερμοκρασίες. Μια "κουρασμένη" ασφάλεια στη χελώνα μπορεί να πέφτει πολύ πιο εύκολα από μια καινούργια μέσα στον πίνακα.
Εικονογράφηση για 3. Γιατί πέφτει η "Χελώνα" (Μετρητής) και όχι η ασφάλεια του σπιτιού;

4. Τι κάνετε αν πέσει η ασφάλεια στον Μετρητή (ΔΕΔΔΗΕ)

Εικονογράφηση για 4. Τι κάνετε αν πέσει η ασφάλεια στον Μετρητή (ΔΕΔΔΗΕ)

Αν είναι "Αυτόματη"

Απλώς την ανεβάζετε όπως και στον πίνακα του σπιτιού σας.

Αν είναι "Τήξεως" (Παλιά)

Αν το σπίτι είναι παλιό, η χελώνα έχει μια κεραμική ασφάλεια που "καίγεται". Δεν ανεβαίνει, πρέπει να αντικατασταθεί. Προσοχή: Η ασφάλεια αυτή βρίσκεται πίσω από σφραγισμένο καπάκι του ΔΕΔΔΗΕ. Τυπικά, απαγορεύεται να την αλλάξετε μόνοι σας. Πρέπει να καλέσετε τις βλάβες του ΔΕΔΔΗΕ (11500) για να έρθει τεχνικός να την αλλάξει και να ξανασφραγίσει το ρολόι.

Συνοψίζοντας

Αν το ρεύμα κόβεται χωρίς να πέφτει το Ρελέ Διαρροής:

  1. Αν έγινε μετά από χρήση πολλών συσκευών ταυτόχρονα -> Υπερφόρτωση (Λύση: κλείστε μια συσκευή).
  2. Αν έγινε ακαριαία με θόρυβο -> Βραχυκύκλωμα (Λύση: βρείτε τη χαλασμένη συσκευή).
  3. Αν δεν έπεσε τίποτα στον πίνακα αλλά δεν έχετε ρεύμα -> Πέφτει η "Χελώνα" ή έχετε γενική διακοπή στη γειτονιά.

Επόμενο Βήμα: Πολλές φορές, πριν πέσει η ασφάλεια ή το ρελέ, το σπίτι μας δίνει μια άλλη, πολύ περίεργη προειδοποίηση. Μια μυρωδιά. Και δεν είναι μυρωδιά καπνού, αλλά κάτι που θυμίζει... θάλασσα.

Συνεχίζουμε με ένα κρίσιμο σημάδι κινδύνου: Μυρίζει Ψαρίλα ή Καμένο Πλαστικό η Πρίζα: Τι σημαίνει αυτή η χαρακτηριστική μυρωδιά και γιατί πρέπει να κλείσετε το ρεύμα ΑΜΕΣΩΣ.

Σχετικά Άρθρα

Γιατί Πέφτει Συνεχώς το Ρελέ Διαρροής; Τα 5 πιο συνηθισμένα σενάρια (Θερμοσίφωνας, Ψυγείο, Υγρασία) και πώς να τα απομονώσετε Τα Φώτα Τρεμοπαίζουν όταν Ανάβει άλλη Συσκευή (π.χ. Πλυντήριο): Τι είναι η πτώση τάσης και πότε φταίει η εγκατάσταση Σπινθήρες (Τσαφ) όταν βάζετε κάτι στην Πρίζα: Είναι φυσιολογικό ή κινδυνεύει η συσκευή σας; Χρήση Πολύμετρου (Multimeter) για Αρχάριους: Πώς να μετρήσετε με ασφάλεια αν μια πρίζα έχει 230V ή αν ένα καλώδιο έχει κοπεί (Continuity Test)

Preview